مقالات

معجزه پوست‌گیری گردو؛ اشتباه در شستشو چگونه مغز سفید را تلخ و قهوه‌ای می‌کند؟

پوست‌گیری گردوهای تازه + بررسی علت قهوه‌ای و تلخ شدن مغز سفید.

معجزه پوست‌گیری گردو؛ اشتباه در شستشو چگونه مغز سفید را تلخ و قهوه‌ای می‌کند؟

پوست‌گیری گردو یکی از حساس‌ترین مراحل پس از برداشت محصول است؛ مرحله‌ای که ظاهر نهایی مغز، سرعت خشک‌شدن و حتی ارزش اقتصادی محصول را تحت تأثیر قرار می‌دهد. بسیاری از باغداران تصور می‌کنند هرچه گردو را بیشتر بشویند، مغز تمیزتر و سفیدتری به دست می‌آید، اما ماجرا همیشه این‌طور پیش نمی‌رود. تماس طولانی گردو با آب، استفاده از آب نامناسب، باقی‌ماندن رطوبت روی پوسته یا تأخیر در خشک‌کردن می‌تواند شرایطی ایجاد کند که مغز سفید به‌تدریج تیره شود و طعم آن نیز تغییر کند. در چنین شرایطی، مشکل لزوماً از کیفیت خود گردو شروع نشده است؛ گاهی یک اشتباه ساده در فرآیند پوست‌گیری و شستشو ارزش محصول را پایین می‌آورد.

نکته مهم اینجاست که پوست‌گیری گردو فقط جداکردن پوست سبز از پوسته چوبی نیست. باغدار باید چند مرحله را پشت سر هم و با زمان‌بندی مناسب انجام دهد تا رنگ طبیعی مغز حفظ شود. کیفیت برداشت، فاصله میان برداشت و پوست‌گیری، روش شستشو، کیفیت آب، نحوه انتقال و سرعت خشک‌کردن، همگی در نتیجه نهایی نقش دارند. حتی هنگام انتخاب رقم و شروع احداث باغ، توجه به کیفیت نهال اهمیت دارد؛ به همین دلیل در فروش نهال گردو، انتخاب رقم متناسب با اقلیم و هدف باغ می‌تواند روی کیفیت محصول نهایی اثر بگذارد. اگر این زنجیره درست مدیریت شود، مغز گردو ظاهر سالم‌تر و بازارپسندتری پیدا می‌کند؛ اما یک تأخیر کوچک در یکی از مراحل می‌تواند نتیجه چند ماه مراقبت از باغ را تغییر دهد.

چرا پوست‌گیری گردو نقطه حساس زنجیره تولید محصول است؟

گردوی تازه پس از برداشت هنوز رطوبت زیادی دارد و پوست سبز آن ترکیبات رنگی فراوانی در خود جای داده است. وقتی باغدار پوست سبز را جدا می‌کند، سطح پوسته چوبی با محیط بیرون تماس بیشتری پیدا می‌کند. در همین زمان، رطوبت و گرمای باقی‌مانده داخل محصول اهمیت پیدا می‌کند و هرچه فاصله میان پوست‌گیری، شستشو و خشک‌کردن بیشتر شود، کنترل کیفیت دشوارتر خواهد شد.

برخی باغداران برای سرعت بیشتر، حجم زیادی از گردو را یک‌جا داخل آب می‌ریزند و بعد از چند ساعت سراغ مرحله بعد می‌روند. این کار همیشه نتیجه مطلوبی ندارد. آب می‌تواند ذرات باقی‌مانده پوست را جدا کند، اما تماس طولانی با رطوبت، روند خشک‌شدن را عقب می‌اندازد و شرایط نامناسبی برای حفظ رنگ مغز ایجاد می‌کند.

از سوی دیگر، فشار زیاد آب یا استفاده از تجهیزات نامناسب می‌تواند به پوسته و حتی بخش‌های حساس محصول آسیب بزند. بنابراین هدف اصلی شستشو باید پاک‌کردن آلودگی و بقایای پوست باشد، نه خیس‌کردن طولانی گردو.

مغز گردو چرا بعد از شستشو قهوه‌ای می‌شود؟

تغییر رنگ مغز معمولاً یک علت واحد ندارد. شرایط برداشت، زمان تماس با پوست سبز، دمای محیط، اکسیژن، رطوبت، کیفیت آب و سرعت خشک‌شدن همگی می‌توانند در تغییر رنگ نقش داشته باشند. اگر گردو پس از پوست‌گیری مدت زیادی خیس بماند، شرایط برای حفظ رنگ روشن مغز سخت‌تر می‌شود.

ترکیبات طبیعی موجود در پوست سبز نیز در این میان اهمیت دارند. تماس طولانی محصول با بقایای پوست، به‌خصوص زمانی که گردو هنوز تازه و مرطوب است، می‌تواند ظاهر پوسته را تغییر دهد و در صورت مدیریت ضعیف پس از برداشت، روی کیفیت ظاهری مغز نیز اثر بگذارد.

دمای بالا نیز شرایط را پیچیده‌تر می‌کند. وقتی محصول خیس و گرم باشد و هوا به‌خوبی در اطراف آن جریان نداشته باشد، خشک‌شدن یکنواخت به تأخیر می‌افتد. در نتیجه باغدار باید به‌جای تمرکز صرف بر شستشوی بیشتر، کل فرآیند را از برداشت تا خشک‌کردن مدیریت کند.

اشتباه اول؛ گردو را بیشتر از زمان لازم داخل آب نگذارید

یکی از رایج‌ترین خطاها، طولانی‌کردن زمان شستشو است. بعضی افراد تصور می‌کنند هرچه گردو مدت بیشتری در آب بماند، بقایای پوست سبز بهتر جدا می‌شود؛ درحالی‌که هدف شستشو فقط پاک‌کردن سطح محصول است و افزایش زمان تماس با آب الزاماً کیفیت را بهتر نمی‌کند.

برای یک فرآیند اصولی، ابتدا گردوهای سالم و آسیب‌دیده را از هم جدا کنید. سپس با مقدار آب کافی و جریان مناسب، بقایای پوست و آلودگی‌های سطحی را پاک کنید. بعد از پایان شستشو، محصول را بدون معطلی به مرحله خشک‌کردن انتقال دهید.

اگر گردو را در حجم زیاد شستشو می‌دهید، از انباشته‌کردن آن در ظروف عمیق خودداری کنید. فشار لایه‌های بالایی، گردش هوا را در قسمت‌های پایین محدود می‌کند و زمان خشک‌شدن را افزایش می‌دهد.

اشتباه دوم؛ کیفیت آب شستشو را دست‌کم نگیرید

آب مورد استفاده برای شستشوی محصول باید از نظر بهداشت و کیفیت وضعیت مناسبی داشته باشد. آب آلوده یا دارای ویژگی نامناسب می‌تواند آلودگی تازه‌ای به سطح محصول منتقل کند و فرآیند آماده‌سازی را با مشکل روبه‌رو سازد.

در باغ‌هایی که منبع آب کیفیت ثابتی ندارد، بهتر است وضعیت آب در دوره برداشت بررسی شود. این موضوع به‌خصوص برای تولیدکنندگانی اهمیت دارد که محصول را برای بازارهای حساس، بسته‌بندی یا عرضه عمده آماده می‌کنند.

آب تمیز تنها یکی از عوامل موفقیت است. حتی بهترین آب نیز اگر ساعت‌ها روی محصول باقی بماند، مشکل رطوبت را حل نمی‌کند. بنابراین کیفیت آب و سرعت خروج آب باید هم‌زمان مورد توجه قرار بگیرند.

راز اصلی سفیدی مغز؛ سرعت خشک‌کردن بعد از پوست‌گیری است

بعد از پوست‌گیری گردو، زمان اهمیت زیادی پیدا می‌کند. محصول باید در شرایطی قرار بگیرد که هوا به‌خوبی اطراف آن حرکت کند و رطوبت اضافی در کوتاه‌ترین زمان ممکن کاهش پیدا کند. انباشتن گردو در فضای بسته یا قرار دادن مقدار زیاد محصول روی یک سطح کوچک، سرعت خشک‌شدن را پایین می‌آورد.

برای خشک‌کردن بهتر، گردوها را با ضخامت مناسب پخش کنید و در صورت امکان هر چند ساعت وضعیت لایه‌ها را بررسی کنید. در حجم‌های بالا، استفاده از جریان هوای کنترل‌شده نیز می‌تواند یکنواختی خشک‌شدن را بیشتر کند.

حرارت شدید راه‌حل مناسبی برای سرعت‌دادن به خشک‌شدن نیست. گرمای بیش از حد ممکن است کیفیت مغز را کاهش دهد و روی رنگ، طعم و ساختار آن اثر منفی بگذارد. خشک‌کردن باید سریع، یکنواخت و کنترل‌شده باشد؛ نه اینکه فقط دمای محصول را بالا ببرد.

آیا شستشوی زیاد می‌تواند طعم گردو را تغییر دهد؟

مغز گردو ترکیبات چربی و مواد معطر خاصی دارد و کیفیت آن به شرایط نگهداری پس از برداشت وابسته است. وقتی محصول مدت زیادی در معرض رطوبت باقی بماند، روند آماده‌سازی طولانی‌تر می‌شود و احتمال افت کیفیت افزایش پیدا می‌کند.

تلخی غیرطبیعی همیشه نتیجه شستشو نیست. ارقام مختلف گردو ویژگی‌های طعمی متفاوتی دارند و مغز برخی ارقام ممکن است مزه قوی‌تری داشته باشد. با این حال، اگر مغز سالم در زمان بازکردن طعم مناسبی داشته اما پس از فرآیند شستشو و خشک‌کردن تغییر محسوسی در رنگ یا مزه نشان دهد، باید روش پس از برداشت را بررسی کرد.

برای تشخیص دقیق، چند نمونه را از یک محموله جدا کنید و فرآیند آماده‌سازی را روی بخش کوچکی با روش متفاوت انجام دهید. مقایسه این دو گروه، اطلاعات کاربردی‌تری از حدس‌زدن درباره علت تغییر طعم در اختیار شما می‌گذارد.

پوست‌گیری مکانیکی بهتر است یا دستی؟

انتخاب روش به اندازه باغ، حجم محصول و تجهیزات موجود بستگی دارد. در باغ‌های کوچک، روش دستی کنترل بیشتری روی انتخاب میوه‌های آسیب‌دیده ایجاد می‌کند. در مقابل، باغ‌های تجاری به تجهیزات مکانیکی نیاز دارند تا سرعت عملیات با حجم برداشت هماهنگ شود.

دستگاه مناسب باید پوست سبز را بدون ضربه شدید و آسیب غیرضروری جدا کند. تنظیم نادرست دستگاه می‌تواند باعث ترک‌خوردگی پوسته، آسیب سطحی یا افزایش ضایعات شود. بنابراین سرعت بالا زمانی ارزش دارد که کیفیت محصول نیز حفظ شود.

اگر باغدار هر سال حجم زیادی گردو برداشت می‌کند، بهتر است پیش از فصل برداشت دستگاه را آزمایش کند. بررسی عملکرد تجهیزات روی یک حجم محدود، فرصت اصلاح تنظیمات را قبل از ورود کل محصول به خط پوست‌گیری فراهم می‌کند.

برنامه شستشوی گردو را با یک روش ثابت اجرا کنید

نباید هر روز روش متفاوتی برای شستشو امتحان کنید. یک فرآیند مشخص برای جداسازی، پوست‌گیری، شستشو، آبگیری و خشک‌کردن داشته باشید تا کیفیت محصول بین روزهای مختلف برداشت تفاوت زیادی پیدا نکند.

یک الگوی ساده می‌تواند چنین باشد:

  • گردوهای آسیب‌دیده را پیش از ورود به مرحله شستشو جدا کنید.
  • پوست سبز را در کوتاه‌ترین زمان منطقی پس از برداشت جدا کنید.
  • محصول را با آب تمیز و مناسب شستشو دهید.
  • اجازه ندهید گردو پس از شستشو مدت طولانی در آب باقی بماند.
  • آب اضافی را سریع از سطح محصول خارج کنید.
  • گردوها را با ضخامت مناسب روی سطح خشک پخش کنید.
  • گردش هوا را در اطراف محصول حفظ کنید.
  • تا رسیدن محصول به رطوبت مناسب، شرایط خشک‌کردن را کنترل کنید.

اجرای منظم این مراحل، خطای انسانی را کاهش می‌دهد و امکان مقایسه عملکرد هر دوره برداشت را نیز فراهم می‌کند.

برداشت دیرهنگام چه ارتباطی با کیفیت پوست‌گیری دارد؟

زمان برداشت مستقیماً روی راحتی پوست‌گیری اثر می‌گذارد. اگر باغدار در زمان مناسب وارد باغ شود، پوست سبز در شرایطی قرار دارد که جداکردن آن آسان‌تر است. تأخیر بیش از حد ممکن است باعث تغییر شرایط پوست، افزایش لکه‌ها و پیچیده‌ترشدن فرآیند جداسازی شود.

در مقابل، برداشت خیلی زود نیز مشکلات خودش را دارد. پوست سبز هنوز می‌تواند محکم به پوسته چوبی بچسبد و عملیات پوست‌گیری را دشوارتر کند. مغز نیز ممکن است هنوز به وزن نهایی خود نرسیده باشد.

بنابراین زمان برداشت و روش پوست‌گیری را جدا از هم نبینید. هر دو مرحله بخشی از یک زنجیره هستند و تصمیم اشتباه در مرحله اول، کار مرحله دوم را دشوارتر می‌کند.

آیا رقم گردو روی رنگ و کیفیت مغز اثر دارد؟

بله، ویژگی‌های ژنتیکی رقم روی رنگ مغز، اندازه، درصد مغز، زمان رسیدگی و واکنش محصول به شرایط محیطی اثر می‌گذارد. به همین دلیل نمی‌توان نتیجه یک رقم را بدون توجه به رقم دیگر تعمیم داد.

اگر باغدار قصد توسعه باغ را دارد، انتخاب رقم متناسب با منطقه اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. ارقام دیررس، زودرس یا دارای ویژگی‌های متفاوت، برنامه برداشت یکسانی ندارند و مدیریت آنها نیز به شرایط اقلیمی وابسته است.

برای مثال، انتخاب نهال گردو دیرگل برای مناطقی که خطر سرمای دیررس بهاره دارند، یک موضوع مدیریتی مهم محسوب می‌شود. چنین انتخابی ارتباط مستقیمی با زمان گلدهی و ریسک سرمای منطقه دارد و باید قبل از احداث باغ بررسی شود.

چرا برنامه‌ریزی برای باغ تجاری از مرحله انتخاب نهال شروع می‌شود؟

باغ تجاری به درختانی نیاز دارد که از نظر رقم، پایه، فاصله کاشت و زمان باردهی با هدف اقتصادی باغ هماهنگ باشند. انتخاب عجولانه نهال ممکن است چند سال بعد هزینه اصلاح باغ را افزایش دهد.

در فضاهایی که مدیریت ارتفاع و دسترسی به تاج درخت اهمیت دارد، نهال گردو پاکوتاه می‌تواند به‌عنوان یکی از گزینه‌های قابل بررسی مطرح شود. البته انتخاب چنین رقمی باید بر اساس ویژگی واقعی پایه و رقم، شرایط اقلیمی و هدف باغ انجام شود، نه صرفاً بر اساس عنوان تجاری.

برای باغدارانی که بازارهای خاص را هدف گرفته‌اند، ویژگی‌های محصول اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. در این شرایط، انتخاب نهال گردو صادراتی زمانی معنا پیدا می‌کند که رقم انتخابی واقعاً با استانداردهای بازار مقصد، کیفیت مغز، اندازه محصول و شرایط حمل‌ونقل تناسب داشته باشد.

نقش نهالستان در انتخاب صحیح رقم و مدیریت آینده باغ

انتخاب نهال سالم یکی از تصمیم‌های مهم پیش از احداث باغ است. اطلاعات مربوط به رقم، پایه، سن، شرایط نگهداری و سازگاری اقلیمی به باغدار کمک می‌کند انتخاب دقیق‌تری داشته باشد. این موضوع در باغ گردو اهمیت زیادی دارد، زیرا اصلاح یک اشتباه پس از چند سال معمولاً هزینه و زمان زیادی می‌طلبد.

هنگام انتخاب نهالستان، فقط ظاهر نهال را بررسی نکنید. اطلاعات فنی رقم، سلامت ریشه، یکنواختی رشد و امکان دریافت مشخصات دقیق نهال نیز اهمیت دارد. باغدار باید بداند چه رقمی می‌خرد و چه ویژگی‌هایی از آن برای شرایط منطقه انتظار دارد.

همچنین مقایسه قیمت نهال گردو باید در کنار کیفیت و مشخصات فنی انجام شود. ارزان‌تر بودن یک نهال الزاماً به معنی انتخاب اقتصادی‌تر نیست؛ اگر نهال ضعیف باشد یا با اقلیم سازگاری نداشته باشد، هزینه‌های بعدی باغ افزایش پیدا می‌کند.

پوست‌گیری گردو و ارزش اقتصادی محصول در بازار

خریدار هنگام ارزیابی گردو به چند ویژگی توجه می‌کند؛ رنگ مغز، سلامت، اندازه، درصد مغز، میزان ضایعات و یکنواختی محموله روی ارزش محصول اثر دارند. به همین دلیل، اشتباه در پوست‌گیری و شستشو می‌تواند مستقیماً روی درآمد باغدار اثر بگذارد.

باغدار بهتر است پیش از عرضه محصول، چند نمونه واقعی را باز کند و وضعیت مغز را بررسی کند. اگر مغزها رنگ طبیعی و کیفیت یکنواختی دارند، محصول شرایط بهتری برای مذاکره دارد. در مقابل، وجود تعداد زیادی مغز تیره، لکه‌دار یا آسیب‌دیده می‌تواند قدرت چانه‌زنی فروشنده را کاهش دهد.

برای باغدارانی که قصد توسعه فعالیت خود را دارند، خرید نهال تنها یک هزینه اولیه نیست؛ این تصمیم بخشی از برنامه اقتصادی بلندمدت باغ محسوب می‌شود. انتخاب رقم مناسب، مدیریت صحیح و فرآیند پس از برداشت باید کنار هم قرار بگیرند تا سرمایه‌گذاری باغ نتیجه مطلوب‌تری داشته باشد.

چگونه از قهوه‌ای‌شدن مغز گردو بعد از شستشو جلوگیری کنیم؟

راهکار اصلی، کوتاه‌کردن فاصله میان پوست‌گیری، شستشو، آبگیری و خشک‌کردن است. هرچه محصول سریع‌تر از محیط مرطوب خارج شود و گردش هوای مناسب دریافت کند، کنترل کیفیت ساده‌تر خواهد بود.

در کنار روش آماده‌سازی، وضعیت برداشت نیز اهمیت دارد. گردویی که در زمان مناسب جمع‌آوری شود، فرآیند پوست‌گیری منطقی‌تری خواهد داشت. اگر محصول بیش از حد روی درخت بماند یا پس از برداشت برای مدت طولانی در محیط نامناسب باقی بماند، کار شستشو و خشک‌کردن دشوارتر می‌شود.

باغدار باید هر مرحله را مانند حلقه‌ای از یک زنجیره ببیند. ضعف در یک مرحله می‌تواند نتیجه مراحل دیگر را نیز تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل، کیفیت نهایی مغز فقط در زمان بازکردن گردو مشخص نمی‌شود؛ این کیفیت از زمان برداشت شکل می‌گیرد.

اشتباهاتی که بیشترین خسارت را هنگام پوست‌گیری ایجاد می‌کنند

بخش قابل توجهی از مشکلات پس از برداشت از چند خطای ساده شروع می‌شود. اگر باغدار این موارد را پیش از فصل برداشت مرور کند، احتمال افت کیفیت کمتر خواهد شد:

  • نگه‌داشتن طولانی گردوی تازه در آب.
  • شستشوی محصول با آب نامناسب یا آلوده.
  • انباشتن گردوهای خیس در فضای بسته.
  • خشک‌کردن محصول با حرارت بیش از حد.
  • تأخیر در انتقال گردو پس از شستشو.
  • مخلوط‌کردن محصول سالم با گردوهای آسیب‌دیده.
  • تنظیم نادرست دستگاه پوست‌گیر.
  • برداشت محصول بدون توجه به مرحله واقعی رسیدگی.
  • توجه‌نکردن به پیش‌بینی بارندگی و دمای روزهای آینده.

کنترل همین موارد ساده می‌تواند کیفیت محصول را حفظ کند. هدف، پیچیده‌کردن فرآیند نیست؛ باغدار باید فقط زمان هر مرحله و شرایط محیطی آن را جدی بگیرد.

از پوست‌گیری تا فروش؛ زنجیره کیفیت را کامل کنید

کیفیت گردو با جداشدن پوست سبز پایان نمی‌یابد. پس از پوست‌گیری، محصول باید به‌سرعت به مرحله خشک‌کردن برسد و سپس در شرایط مناسب نگهداری شود. رطوبت باقی‌مانده می‌تواند کیفیت مغز را در زمان انبارداری نیز تحت تأثیر قرار دهد.

اگر هدف شما عرضه محصول با کیفیت بالاتر است، فرآیند آماده‌سازی را مستندسازی کنید. زمان برداشت، مدت شستشو، شرایط خشک‌کردن و وضعیت محصول را ثبت کنید. این اطلاعات در فصل بعد به شما کمک می‌کند بفهمید کدام روش نتیجه بهتری داده است.

در زمان فروش نهال گردو نیز انتخاب مشتری و هدف بازار اهمیت دارد؛ باغداری که هم‌زمان به تولید محصول و توسعه باغ فکر می‌کند، باید برای هر دو بخش برنامه جداگانه داشته باشد. یک باغ موفق فقط محصول تولید نمی‌کند؛ فرآیند تولید، برداشت و عرضه را نیز مدیریت می‌کند.

مشاوره تخصصی برای انتخاب و خرید نهال

برای دریافت خدمات مشاوره‌ای درباره خرید نهال اصلاح شده و نهال‌های شناسنامه‌دار، همچنین آشنایی با روش صحیح کاشت گردو و انتخاب نهال مناسب، اهمیت زیادی دارد. کارشناسان نهالستان گردو پیوندی کرج می‌توانند با توجه به شرایط اقلیمی منطقه، میزان سرمای زمستان، زمان گلدهی، نوع خاک، فضای کشت و هدف شما از احداث باغ، برای انتخاب نهال مناسب راهنمایی لازم را ارائه دهند.

نهالستان گردو پیوندی کرج علاوه بر تخصص در تولید گردو، ارقام مختلف نهال میوه را نیز با هدف تأمین نیاز باغداران و علاقه‌مندان به کشت انواع درختان میوه عرضه می‌کند. برای انتخاب بین ارقام مختلف، توجه به اقلیم، کیفیت نهال، زمان کاشت و هدف باغ اهمیت دارد. دریافت مشاوره پیش از سفارش می‌تواند مسیر انتخاب نهال و شروع کاشت را برای باغدار روشن‌تر کند.

جمع‌بند

پوست‌گیری گردو یکی از مراحل تعیین‌کننده پس از برداشت است و اشتباه در شستشو می‌تواند کیفیت ظاهری محصول را پایین بیاورد. تماس طولانی با آب، تأخیر در خشک‌کردن، انباشت محصول خیس، گرمای شدید و کیفیت نامناسب آب از عواملی هستند که باغدار باید آنها را جدی بگیرد. هدف اصلی شستشو، پاک‌کردن آلودگی و بقایای پوست است؛ بنابراین افزایش زمان تماس با آب لزوماً کیفیت بیشتری ایجاد نمی‌کند.

مدیریت موفق محصول از زمان انتخاب رقم و نهال شروع می‌شود و تا برداشت، پوست‌گیری، شستشو، خشک‌کردن و نگهداری ادامه پیدا می‌کند. اگر هر مرحله با دقت و زمان‌بندی مناسب انجام شود، احتمال حفظ رنگ طبیعی و کیفیت مغز افزایش پیدا می‌کند. در نهایت، باغدار با ثبت تجربه هر فصل و اصلاح اشتباهات می‌تواند فرآیند آماده‌سازی گردو را برای سال‌های بعد دقیق‌تر و اقتصادی‌تر پیش ببرد.

 

شناسنامه مقاله :
نویسنده : مهندس نیلوفر محمدی ، کارشناس ارشد باغبانی
نوشته شده توسط : دکتر سارا تهرانی
بازبینی علمی : تیم مرکز تخصصی نهالستان گردو پیوندی کرج / gerdo.org
اخرین به روزرسانی : 1405/06/29

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *