جوانه زدن از زیر محل پیوند؛ قیچی کردن این جوانه حیاتی است وگرنه پیوند می‌میرد!

جوانه زدن از زیر محل پیوند؛ قیچی کردن این جوانه حیاتی است وگرنه پیوند می‌میرد!

جوانه زدن نهال بعد از کاشت معمولاً خبر خوبی برای باغدار است؛ برگ‌های سبز تازه نشان می‌دهند که ریشه فعال شده و گیاه دوباره رشد خودش را آغاز کرده است. با این حال، هر جوانه‌ای که روی نهال ظاهر می‌شود، ارزش نگهداری ندارد. گاهی یک جوانه درست از زیر محل پیوند بیرون می‌آید و با سرعت زیادی رشد می‌کند. این جوانه به‌جای اینکه به رشد رقم اصلی کمک کند، بخشی از آب، مواد غذایی و انرژی ریشه را به سمت خودش می‌برد. اگر باغدار به موقع آن را حذف نکند، رشد پیوندک ضعیف می‌شود و در موارد شدید، نهال شکل و عملکرد رقم مورد انتظار را از دست می‌دهد.

محل پیوند در نهال، مرز مهمی بین پایه و رقم پیوندی است. پایه وظیفه تأمین آب، مواد معدنی و پشتیبانی ریشه‌ای را بر عهده دارد و پیوندک ویژگی‌های رقم اصلی را به تاج درخت منتقل می‌کند. وقتی جوانه‌ای پایین‌تر از محل پیوند باز می‌شود، معمولاً به پایه تعلق دارد، نه به رقم پیوندی. پایه برای رقابت ساخته نشده است؛ اما جوانه‌ای که از آن بیرون می‌آید می‌تواند بسیار پرقدرت رشد کند. همین رشد سریع باعث می‌شود باغدار تصور کند نهال سالم‌تر شده، در حالی که ممکن است پیوندک روزبه‌روز ضعیف‌تر شود.

به همین دلیل، هنگام خرید نهال گردو یا هر نهال پیوندی دیگر، فقط به سبز بودن برگ‌ها نگاه نکنید. محل پیوند، وضعیت جوانه‌های پایین تنه و جهت رشد شاخه‌ها را نیز بررسی کنید. اگر بعد از کاشت، جوانه‌ای زیر محل پیوند ظاهر شد، باغدار باید سریع‌تر سراغ حذف جوانه زیر پیوند برود تا انرژی ریشه به رقم اصلی برسد. شناخت همین نشانه ساده می‌تواند جلوی یک اشتباه پرهزینه را بگیرد و مسیر رشد نهال را از همان سال‌های اول اصلاح کند.

جوانه زیر پیوند دقیقاً چیست و چرا ناگهان شروع به رشد می‌کند؟

برای تشخیص درست، ابتدا باید محل پیوند را بشناسید. در نهال پیوندی، پیوندک را روی پایه قرار می‌دهند و پس از برقراری اتصال، بخش بالایی نهال رشد رقم موردنظر را ادامه می‌دهد. پایه معمولاً پایین‌تر از محل پیوند قرار دارد و ریشه‌های نهال را تشکیل می‌دهد. اگر یک جوانه از قسمت پایین‌تر از این مرز بیرون بیاید، آن جوانه به پایه تعلق دارد.

ریشه‌های سالم معمولاً قدرت زیادی دارند. پس از کاشت، وقتی ریشه با خاک جدید سازگار می‌شود و آب و مواد غذایی کافی دریافت می‌کند، پایه می‌تواند جوانه‌های خواب خود را فعال کند. هرس شدید، آسیب به ساقه، انتقال نهال، آبیاری مناسب و شروع فصل رشد همگی می‌توانند این جوانه‌ها را تحریک کنند.

مشکل از جایی شروع می‌شود که باغدار این جوانه را با شاخه جدید رقم اصلی اشتباه بگیرد. پایه و پیوندک لزوماً ویژگی‌های یکسانی ندارند. بنابراین هر رشدی در پایین محل پیوند را نباید بخشی از تاج آینده درخت حساب کرد.

از کجا بفهمیم جوانه متعلق به پایه است یا پیوندک؟

تشخیص محل رویش، اولین قدم برای تصمیم درست است. ساده‌ترین معیار، فاصله جوانه تا محل پیوند است. اگر جوانه پایین‌تر از محل اتصال پایه و پیوندک باز شده باشد، احتمال تعلق آن به پایه بسیار زیاد است.

شکل برگ‌ها نیز می‌تواند سرنخ خوبی بدهد. در برخی ارقام، برگ‌های پایه با برگ‌های رقم پیوندی تفاوت مشخصی دارند. رنگ، اندازه، تعداد برگچه‌ها، فاصله میان گره‌ها و حتی فرم رشد شاخه می‌تواند تفاوت ایجاد کند. با این حال، تشخیص فقط بر اساس برگ همیشه مطمئن نیست؛ بنابراین محل دقیق رویش اهمیت بیشتری دارد.

اگر درباره منشأ جوانه تردید دارید، چند نشانه را کنار هم قرار دهید:

• جوانه پایین‌تر از محل پیوند باز شده است
• رشد آن نسبت به شاخه‌های پیوندک سریع‌تر به نظر می‌رسد
• برگ‌ها با فرم برگ‌های بالای محل پیوند تفاوت دارند
• جوانه مستقیماً از ساقه پایه یا نزدیک طوقه بیرون آمده است
• رشد آن به سمت بیرون و پایین تاج اصلی حرکت می‌کند

در چنین شرایطی، حذف جوانه زیر پیوند معمولاً تصمیم منطقی‌تری است. اگر جوانه دقیقاً روی محل پیوند یا بالاتر از آن قرار دارد، قبل از قطع آن باید با دقت بیشتری منشأ شاخه را مشخص کنید.

چرا یک جوانه کوچک می‌تواند رشد پیوندک را متوقف کند؟

یک جوانه کوچک در نگاه اول خطرناک به نظر نمی‌رسد، اما رشد گیاه فقط به اندازه ظاهری شاخه بستگی ندارد. هر برگ جدید سطح فتوسنتزی ایجاد می‌کند و هر شاخه فعال نیز جریان آب و مواد غذایی دریافت می‌کند. پایه‌ای که جوانه قدرتمند تولید کرده، بخشی از منابع ریشه را به همان سمت می‌فرستد.

اگر این جوانه چند هفته رشد کند، به‌تدریج برگ و شاخه بیشتری تولید می‌کند. در مقابل، پیوندک ممکن است رشد کندتری داشته باشد. نتیجه این رقابت، تاجی نامتعادل خواهد بود. در نهال جوان، این اختلاف حتی بیشتر اهمیت دارد؛ زیرا ذخیره انرژی گیاه محدود است و هر رشد اضافی می‌تواند روی تشکیل اسکلت اصلی درخت اثر بگذارد.

بنابراین حذف جوانه زیر پیوند فقط یک کار ظاهری نیست. این کار مسیر مصرف انرژی گیاه را مدیریت می‌کند. باغدار با حذف رشد ناخواسته، فرصت بیشتری برای رشد رقم اصلی فراهم می‌کند.

بهترین زمان برای حذف جوانه زیر پیوند چه زمانی است؟

بهترین زمان معمولاً وقتی است که جوانه تازه باز شده و هنوز ساقه ضخیم و چوبی ندارد. در این مرحله، حذف آن ساده‌تر است و زخم کوچک‌تری روی ساقه باقی می‌ماند. اگر باغدار چند هفته صبر کند، جوانه به شاخه تبدیل می‌شود و قطع آن به زخم بزرگ‌تری نیاز دارد.

صبح‌های خنک یا ساعات کم‌تنش روز برای انجام هرس مناسب‌تر هستند. ابزار نیز باید تیز و تمیز باشد. قیچی کند، ساقه را له می‌کند و زخم نامنظم ایجاد می‌کند.

در عمل، باغدار بهتر است بعد از شروع رشد بهاره، تنه نهال را مرتب بررسی کند. یک بازدید کوتاه می‌تواند جوانه پایه را در همان مرحله ابتدایی پیدا کند.

جوانه زیر پیوند را چگونه قطع کنیم که دوباره رشد نکند؟

نحوه قطع اهمیت زیادی دارد. اگر فقط نوک جوانه را قیچی کنید، پایه ممکن است دوباره همان جوانه را فعال کند. برای همین، باغدار باید جوانه را تا نزدیک محل اتصال به ساقه اصلی حذف کند، بدون آنکه به بافت اصلی تنه آسیب عمیق بزند.

برای حذف جوانه زیر پیوند این مراحل را دنبال کنید:

1. محل دقیق پیوند را پیدا کنید.
2. مسیر رشد جوانه را تا محل اتصال به ساقه دنبال کنید.
3. قیچی تیز و تمیز آماده کنید.
4. جوانه را از محل اتصال حذف کنید.
5. از ایجاد زخم عمیق روی تنه اصلی خودداری کنید.
6. بعد از چند روز دوباره همان ناحیه را بررسی کنید.
7. اگر جوانه جدید ظاهر شد، آن را در مرحله ابتدایی حذف کنید.

اگر جوانه از فاصله بسیار نزدیک به طوقه بیرون آمده باشد، فشار بیشتری به ریشه وارد نکنید. ابتدا محل رشد را مشخص کنید و سپس با یک برش کنترل‌شده آن را حذف کنید.

اگر جوانه زیر پیوند را نکنیم چه اتفاقی برای نهال می‌افتد؟

باقی ماندن جوانه پایه همیشه به معنی مرگ قطعی پیوند نیست، اما خطر رقابت شدید را بالا می‌برد. هرچه شاخه پایه بزرگ‌تر شود، سهم بیشتری از منابع گیاه را مصرف می‌کند. و در این شرایط، پیوندک ممکن است رشد ضعیف‌تری نشان دهد و شکل تاج از فرم مطلوب فاصله بگیرد.

همچنین در برخی نهال‌ها، رشد پایه آن‌قدر شدید می‌شود که باغدار تصور می‌کند رقم اصلی عملکرد خوبی ندارد. در حالی که مشکل از مدیریت نکردن رشد پایه آغاز شده است. اگر این شاخه برای مدت طولانی باقی بماند، حتی می‌تواند از شاخه‌های پیوندک بزرگ‌تر شود.

پیوندک برای تشکیل تاج اصلی به انرژی نیاز دارد. بنابراین باغدار نباید اجازه دهد شاخه‌های ناخواسته در پایین محل پیوند برای مدت طولانی رشد کنند.

تفاوت جوانه پایه با جوانه اصلی را با این جدول سریع پیدا کنید

ویژگی	جوانه زیر پیوند	جوانه رقم پیوندی
محل رویش	پایین‌تر از محل پیوند	روی پیوندک یا بالاتر از محل پیوند
منشأ	پایه	رقم اصلی
سرعت رشد	گاهی بسیار زیاد	متناسب با رقم
هدف نگهداری	معمولاً ندارد	تشکیل تاج اصلی
مدیریت	حذف در مرحله ابتدایی	حفظ و هدایت رشد
خطر باقی ماندن	رقابت با پیوندک	کمک به تشکیل تاج
اقدام باغدار	حذف کنترل‌شده	هدایت و تربیت

این مقایسه برای نهال‌های جوان اهمیت بیشتری دارد. در سال اول، ساختن اسکلت مناسب از سرعت رشد یک شاخه منفرد مهم‌تر است.

چرا پایه گاهی از پیوندک سریع‌تر رشد می‌کند؟

پایه معمولاً سیستم ریشه‌ای قدرتمندی دارد و بعضی پایه‌ها رشد رویشی زیادی نشان می‌دهند. وقتی شرایط محیطی مناسب باشد، این قدرت خود را در جوانه‌های جانبی هم نشان می‌دهد. در مقابل، پیوندک ممکن است بعد از جابه‌جایی یا کاشت، مدتی برای سازگاری با شرایط جدید زمان بخواهد.

آبیاری سنگین، تغذیه نامتعادل و دمای مناسب می‌توانند رشد پایه را بیشتر کنند. اگر باغدار هم‌زمان هرس یا آسیب دیگری به پیوندک وارد کند، اختلاف رشد شدیدتر خواهد شد.

در چنین شرایطی، حذف جوانه زیر پیوند اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. باغدار باید منابع موجود را به سمت تاج اصلی هدایت کند، نه اینکه اجازه دهد پایه یک تاج رقیب بسازد.

آیا می‌توان جوانه پایه را نگه داشت و بعداً آن را پیوند زد؟

از نظر فنی، برخی باغداران از شاخه‌های پایه برای کارهای تکثیری یا پیوند مجدد بهره می‌گیرند. اما این تصمیم با مدیریت یک نهال پیوندی تجاری تفاوت دارد. اگر هدف شما تشکیل یک درخت با رقم مشخص است، نگه داشتن جوانه پایه معمولاً مسیر مناسبی نیست.

شاخه پایه می‌تواند نظم تاج را به هم بزند و انرژی نهال را تقسیم کند. اگر هدف تکثیر یا اجرای پیوند جدید دارید، بهتر است این کار را با برنامه مشخص و روی پایه مناسب انجام دهید.

برای یک نهال تازه‌کاشته، اولویت با تثبیت ریشه، حفظ محل پیوند و رشد سالم رقم اصلی است.

هنگام هرس جوانه زیر پیوند این اشتباه‌ها را تکرار نکنید

بعضی اشتباه‌ها زخم را بزرگ‌تر می‌کنند و حتی به تنه اصلی آسیب می‌زنند. عجله نیز می‌تواند باعث شود باغدار جوانه اصلی را به جای جوانه پایه قطع کند.

مهم‌ترین خطاها عبارت‌اند از:

• قطع جوانه بدون پیدا کردن محل دقیق پیوند
• استفاده از قیچی کند و کثیف
• شکستن جوانه با دست و زخمی کردن پوست
• قطع فقط نوک شاخه و باقی گذاشتن جوانه فعال
• ایجاد زخم عمیق روی تنه
• بی‌توجهی به رشد دوباره جوانه در هفته‌های بعد
• قطع شاخه‌ای که بالاتر از محل پیوند رشد کرده است
• هرس شدید چند شاخه در یک زمان روی نهال ضعیف

هدف هرس، کاهش رشد بی‌هدف است، نه آسیب زدن به نهال. هر برش باید دلیل مشخصی داشته باشد.

اگر جوانه پایه خیلی بزرگ شده باشد چه کنیم؟

اگر دیر متوجه رشد پایه شدید، آن را با فشار و یک برش خشن حذف نکنید. ابتدا محل اتصال را پیدا کنید و اندازه شاخه را بسنجید. شاخه‌های ضخیم‌تر زخم بزرگ‌تری ایجاد می‌کنند و نهال برای ترمیم آن انرژی بیشتری مصرف می‌کند.

در این حالت، ابزار تیز اهمیت بیشتری دارد. برش تمیز باید تا حد امکان به محل خروج شاخه نزدیک باشد، اما نباید بافت تنه را زخمی کند. پس از هرس نیز شرایط آبیاری و تغذیه را متعادل نگه دارید.

اگر شاخه بسیار ضخیم شده یا محل رشد آن به طوقه نزدیک است، بهتر است تصمیم هرس را با نظر فرد متخصص انجام دهید. هدف، نجات پیوندک بدون ایجاد آسیب تازه است.

نقش آبیاری و تغذیه در رشد جوانه‌های زیر پیوند

رشد شدید جوانه‌های پایه فقط به ژنتیک مربوط نیست. شرایط محیطی نیز روی شدت رشد اثر می‌گذارد. آبیاری بیش از نیاز و مصرف نامتعادل کودهای نیتروژنه می‌تواند رشد رویشی را افزایش دهد.

نهال تازه‌کاشته به آب نیاز دارد، اما خاک همیشه خیس برای ریشه مناسب نیست. آبیاری را با بافت خاک، دما، باد و اندازه نهال هماهنگ کنید. اگر خاک هنوز رطوبت کافی دارد، آب اضافی ندهید.

تغذیه نیز باید مرحله‌ای باشد. در ماه‌های ابتدایی، اولویت با استقرار ریشه و حفظ تعادل رشد است. کوددهی سنگین نمی‌تواند ضعف پیوند را جبران کند.

هنگام خرید نهال، محل پیوند را قبل از پرداخت بررسی کنید

کیفیت نهال فقط به ارتفاع یا تعداد برگ‌ها محدود نیست. محل پیوند، سلامت تنه، وضعیت ریشه و یکنواختی رشد اهمیت زیادی دارند. اگر نهال را از مجموعه معتبر تهیه می‌کنید، درباره پایه، رقم پیوندک و محل دقیق پیوند سؤال کنید.

در زمان فروش نهال گردو، توضیح روشن درباره پایه و پیوندک به باغدار کمک می‌کند تا نهال را بهتر مدیریت کند. خریدار نیز نباید فقط به سبز بودن نهال توجه کند. تنه سالم و محل پیوند مشخص، اطلاعات مهم‌تری درباره وضعیت واقعی نهال می‌دهند.

قبل از خرید این موارد را بررسی کنید:

• محل پیوند مشخص و سالم باشد
• تنه زخم عمیق نداشته باشد
• جوانه مشکوک زیر محل پیوند وجود نداشته باشد
• ریشه‌ها نشانه پوسیدگی نداشته باشند
• رقم پیوندی و پایه مشخص باشند
• نهال علائم خشکی شدید یا آسیب حمل‌ونقل نداشته باشد

قیمت نهال چه ارتباطی با کیفیت مدیریت پیوند دارد؟

عدد درج‌شده روی فاکتور به‌تنهایی کیفیت نهال را مشخص نمی‌کند. پایه مناسب، رقم معتبر، سلامت ریشه، سن نهال و کیفیت عملیات پیوند روی ارزش واقعی نهال اثر دارند. به همین دلیل، مقایسه قیمت نهال گردو بدون توجه به مشخصات فنی می‌تواند تصمیم اشتباهی ایجاد کند.

نهال ارزان‌تر اگر پایه نامناسب یا پیوند ضعیف داشته باشد، ممکن است هزینه‌های بعدی بیشتری ایجاد کند. از طرف دیگر، قیمت بالاتر نیز بدون شناسنامه و اطلاعات فنی، دلیل کافی برای کیفیت نیست.

خریدار باید قیمت را کنار مشخصات نهال، سلامت ریشه و کیفیت پیوند بررسی کند. این روش مقایسه، تصمیم اقتصادی‌تری به همراه دارد.

چرا انتخاب نهالستان معتبر فقط به خرید اولیه مربوط نیست؟

ارتباط با نهالستان معتبر فقط زمان خرید اهمیت ندارد. اطلاعات مربوط به پایه، رقم، زمان کاشت، نحوه آبیاری و مدیریت جوانه‌های پایه در سال‌های اول نیز اهمیت زیادی دارد.

وقتی باغدار منشأ نهال و ویژگی‌های پایه را می‌شناسد، تشخیص رشد غیرعادی آسان‌تر می‌شود. او می‌داند محل پیوند کجاست و چه جوانه‌هایی باید باقی بمانند.

همین شناخت ساده، مدیریت باغ را از حالت آزمون و خطا خارج می‌کند. باغدار هر شاخه‌ای را بدون شناخت قطع نمی‌کند و هر جوانه‌ای را نیز به امید رشد بیشتر باقی نمی‌گذارد.

بعد از حذف جوانه زیر پیوند، نهال را چطور مراقبت کنیم؟

پس از هرس، مهم‌ترین کار حفظ تعادل رشد است. نهال را با آبیاری افراطی تحت فشار قرار ندهید. هم‌زمان شرایط خاک را بررسی کنید تا آب در اطراف ریشه باقی نماند.

در روزهای بعد، محل برش و اطراف تنه را زیر نظر بگیرید. اگر جوانه جدیدی از همان ناحیه ظاهر شد، آن را در مرحله کوچک بودن حذف کنید. این کار از بزرگ شدن دوباره شاخه پایه جلوگیری می‌کند.

همچنین اجازه ندهید علف‌های هرز نزدیک تنه با نهال رقابت کنند. فضای اطراف نهال را تمیز نگه دارید و در صورت نیاز، پوشش مناسب خاک را با فاصله از تنه قرار دهید.

چک‌لیست سریع برای تشخیص و حذف جوانه زیر پیوند

اگر هنگام بازدید از نهال با یک جوانه تازه مواجه شدید، این مسیر را طی کنید:

1. محل پیوند را پیدا کنید.
2. فاصله جوانه تا محل پیوند را اندازه‌گیری چشمی کنید.
3. اگر جوانه پایین‌تر از محل پیوند قرار دارد، منشأ پایه را جدی بگیرید.
4. فرم برگ و شاخه را با رشد بالای پیوند مقایسه کنید.
5. ابزار هرس تمیز و تیز بردارید.
6. جوانه را از محل اتصال حذف کنید.
7. تنه را زخمی نکنید.
8. طی روزهای بعد، محل را دوباره بررسی کنید.

این چند مرحله ساده می‌تواند جلوی تبدیل یک جوانه کوچک به شاخه‌ای بزرگ و رقیب را بگیرد.

حذف جوانه زیر پیوند؛ یک قیچی کوچک برای حفظ آینده نهال

جوانه‌ای که زیر محل پیوند رشد می‌کند، ممکن است در ظاهر نشانه قدرت نهال باشد، اما منشأ آن اهمیت بیشتری دارد. اگر جوانه به پایه تعلق داشته باشد، رشد آن می‌تواند منابع ریشه را از پیوندک دور کند و فرم آینده تاج را تغییر دهد. به همین دلیل، باغدار باید محل پیوند را بشناسد و هر جوانه ناخواسته را در زمان مناسب حذف کند.

حذف جوانه زیر پیوند زمانی نتیجه بهتری دارد که باغدار زود اقدام کند. جوانه کوچک را می‌توان با یک برش دقیق حذف کرد، اما شاخه ضخیم به زخم بزرگ‌تر و مراقبت بیشتری نیاز دارد. بازدید منظم، آبیاری متعادل، تغذیه منطقی و شناخت پایه و پیوندک، چهار عامل مهم برای جلوگیری از تکرار این مشکل هستند.

در نهایت، هدف فقط حذف یک جوانه نیست؛ هدف، حفظ مسیر رشد رقم اصلی است. نهال پیوندی زمانی ارزش واقعی خود را نشان می‌دهد که پایه و پیوندک هرکدام نقش خود را درست ایفا کنند و انرژی گیاه به جای رشدهای ناخواسته، صرف ساختن تاج سالم و آینده بارده درخت شود.

مشاوره تخصصی برای انتخاب و خرید نهال

برای دریافت خدمات مشاوره‌ای درباره خرید نهال اصلاح شده و نهال‌های شناسنامه‌دار، همچنین آشنایی با روش صحیح کاشت گردو، انتخاب بذر سالم و مناسب و تشخیص نهال باکیفیت، اهمیت زیادی دارد. کارشناسان نهالستان گردو پیوندی کرج می‌توانند با توجه به شرایط اقلیمی منطقه، میزان سرمای زمستان، زمان گلدهی، نوع خاک، فضای کشت و هدف شما از احداث باغ، برای انتخاب بذر یا نهال مناسب راهنمایی لازم را ارائه دهند.

نهالستان گردو پیوندی کرج علاوه بر تخصص در تولید گردو، ارقام مختلف نهال میوه را نیز با هدف تأمین نیاز باغداران و علاقه‌مندان به کشت انواع درختان میوه عرضه می‌کند. برای انتخاب بذر مناسب جهت تولید پایه، یا انتخاب نهال پیوندی برای احداث باغ، توجه به اقلیم، کیفیت بذر یا نهال، زمان کاشت و هدف باغ اهمیت دارد. دریافت مشاوره پیش از کاشت یا سفارش می‌تواند مسیر انتخاب بذر و نهال مناسب را برای باغدار روشن‌تر کند.

جمع‌بندی

جوانه‌ای که از زیر محل پیوند بیرون می‌آید، نباید بدون شناخت رها شود. اگر این جوانه به پایه تعلق داشته باشد، رشد آن می‌تواند با پیوندک رقابت کند و مسیر تشکیل تاج اصلی را تغییر دهد. تشخیص محل پیوند و حذف به‌موقع جوانه، دو اقدام ساده اما مهم برای حفظ تعادل نهال هستند.

هرچه باغدار زودتر جوانه پایه را شناسایی کند، برش کوچک‌تر و مدیریت آسان‌تر خواهد بود. پس از حذف نیز بازدید منظم اهمیت دارد؛ زیرا پایه ممکن است دوباره جوانه جانبی تولید کند. یک نهال پیوندی سالم زمانی آینده خوبی می‌سازد که باغدار از همان سال اول، رشد پایه و پیوندک را از یکدیگر تشخیص دهد.

 

اطلاعات انتشار و اعتبار علمی:
نویسنده اصلی: مهندس نیلوفر محمدی (کارشناس ارشد باغبانی)
توسعه محتوا: دکتر سارا تهرانی
بازبینی و تایید علمی: تیم مرکز تخصصی نهالستان گردو پیوندی کرج / gerdo.org
تاریخ آخرین بازبینی: 7مهر 1405