- نهال گردو
- نهال پسته
- نهال بادام
- نهال گلابی
- نهال زیتون
- نهال فندق
- نهال آلبالو
- نهال انار
- نهال انگور
- نهال بلوبری
- نهال سیب
- نهال گیلاس
- نهال شاه بلوط
- نهال شلیل
- نهال نارنگی
- نهال شاه توت
- نهال سنجد
- نهال زرشک
- نهال سماق
- نهال نارنج
- نهال انجیر
- نهال موز
- نهال آناناس
- نهال زغال اخته
- نهال لیموترش
- نهال لیموشیرین
- نهال زردآلو
- نهال خرمالو
- نهال گوجه سبز
- نهال ازگیل
- نهال زالزالک
- نهال چیکو
- نهال گواوا
- نهال پاپایا
- نهال توت موزی
- نهال گریپ فروت
- نهال توت
- نهال کیوی
- نهال آلو
- نهال تمشک
- نهال کنار
- نهال پوملو
- نهال کامکوات
- نهال انبه
- نهال هلو
- نهال پرتقال
- نهال فلفل سیاه
- نهال به
- نهال عناب
نجات نهال گردوی پیوندی از گزند خرگوشها و جوندگان در زمستان اول با لوله پلیکا
نجات نهال گردوی پیوندی از گزند خرگوشها و جوندگان در زمستان اول با لوله پلیکا
زمستان اول برای یک نهال تازهکاشته فقط فصل سرما نیست. در باغهای حاشیه شهر، زمینهای کشاورزی و باغهایی که کنار مراتع قرار دارند، خرگوشها و جوندگان کوچک میتوانند به تنه نهال حمله کنند. پوست جوان نهال هنوز ضخامت زیادی ندارد و دندان حیوان بهراحتی آن را زخمی میکند. گاهی یک حلقه باریک از پوست اطراف تنه آسیب میبیند و جریان شیره بین ریشه و تاج مختل میشود. چنین زخمی برای نهالی که هنوز ریشه خود را در خاک تثبیت نکرده، خطر جدی دارد.
در میان نهالهای جوان، نهال گردوی پیوندی حساسیت بیشتری از نظر محل پیوند دارد. این نهال علاوه بر تنه جوان، یک نقطه حساس در محل اتصال پایه و پیوندک نیز دارد. اگر جوندگان پوست اطراف این ناحیه را بجوند، آسیب فقط به ظاهر تنه محدود نمیماند. زخم عمیق میتواند رشد بهاره را ضعیف کند و حتی ارتباط سالم بخش بالایی نهال با ریشه را تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل، محافظت از تنه در نخستین زمستان باید بخشی از برنامه مراقبت باغدار باشد، نه کاری که بعد از مشاهده خسارت انجام دهد.
چرا خرگوشها در زمستان سراغ تنه نهال گردو میروند؟
وقتی دمای هوا پایین میآید، پوشش سبز علفها کم میشود و منابع غذایی در اطراف باغ کاهش پیدا میکنند. خرگوشها نیز به دنبال غذا و منابع قابل دسترس میگردند. تنه نهالهای جوان یکی از گزینههایی است که در باغهای بدون محافظت در دسترس آنها قرار دارد.
پوست جوان نسبت به تنه درختان مسن نرمتر است. خرگوش میتواند لایههای بیرونی پوست را با دندانهای خود جدا کند. اگر فقط چند نقطه کوچک آسیب ببینند، نهال ممکن است خودش را ترمیم کند. اما وقتی حیوان بخش بزرگی از محیط تنه را میجود، خطر بیشتر میشود.
جوندگان کوچک نیز گاهی از شرایط مشابه بهره میگیرند. موشهای صحرایی، ولگرد و برخی جوندگان اطراف باغ میتوانند به قسمت پایینی تنه نزدیک شوند. برف یا علف خشک حتی میتواند دسترسی آنها را به پوست نهال آسانتر کند.
چرا زمستان اول برای نهال گردوی پیوندی حساستر است؟
نهال تازهکاشته هنوز ساختار ریشهای گستردهای ندارد. ریشهها در سالهای اول تلاش میکنند خودشان را با خاک جدید هماهنگ کنند. از طرف دیگر، تنه نیز هنوز قطر زیادی پیدا نکرده است. چنین شرایطی باعث میشود هر آسیب فیزیکی اهمیت بیشتری پیدا کند.
در نهال گردوی پیوندی یک موضوع دیگر هم اهمیت دارد. محل پیوند باید سالم بماند تا رشد رقم اصلی ادامه پیدا کند. اگر باغدار محافظ تنه را خیلی پایین یا خیلی کوتاه نصب کند، ممکن است بخش حساس پیوند همچنان در دسترس حیوان باقی بماند.
پس محافظ زمستانی فقط برای جلوگیری از جویده شدن چند سانتیمتر پوست نیست. هدف اصلی، حفظ تنه و محل پیوند تا شروع رشد بهاره است.
از روی دندانخوردگی خرگوش چگونه خسارت را تشخیص دهیم؟
آسیب خرگوش معمولاً نشانههای مشخصی دارد. لبههای پوست حالت جویده و نامنظم پیدا میکند. گاهی دندانها شیارهای موازی روی تنه باقی میگذارند. اگر حیوان بخش بزرگی از پوست را برداشته باشد، قسمت چوب زیر پوست نیز نمایان میشود.
در بازدید زمستانی این موارد را بررسی کنید:
- آثار دندان روی پوست تنه
- پوست کندهشده در ارتفاع پایین تنه
- شیارهای باریک و موازی روی ساقه
- باقی ماندن تکههای پوست اطراف نهال
- آسیب حلقهای در اطراف تنه
- وجود فضولات یا ردپای جوندگان نزدیک نهال
- مشاهده نهالهای آسیبدیده در یک محدوده مشخص
اگر چند نهال کنار هم آسیب مشابه داشته باشند، احتمال حضور حیوان بیشتر میشود. در این حالت، محافظت از یک نهال کافی نیست و باید کل محدوده را مدیریت کنید.
لوله پلیکا چگونه به سپر زمستانی نهال تبدیل میشود؟
لوله پلیکا به دلیل ساختار سخت و استوانهای میتواند یک مانع فیزیکی دور تنه ایجاد کند. حیوان به جای پوست نهال، با دیواره لوله روبهرو میشود. همین مانع ساده دسترسی مستقیم به ساقه را کاهش میدهد.
برای محافظت از نهالهای جوان، قطر لوله باید با قطر تنه و فضای موردنیاز برای رشد هماهنگ باشد. لوله نباید تنه را فشار دهد. همچنین نباید آنقدر گشاد باشد که با کوچکترین باد یا برخورد جابهجا شود.
یک نکته مهم، ارتفاع محافظ است. اگر خرگوش در منطقه شما زیاد است، محافظ باید بخش کافی از تنه را بپوشاند. ارتفاع دقیق به اندازه نهال و شرایط منطقه بستگی دارد؛ اما بخش نزدیک به زمین و مسیر دسترسی حیوان اهمیت بیشتری دارد.
چه قطر لوله پلیکا برای نهال جوان مناسبتر است؟
انتخاب قطر به ضخامت تنه بستگی دارد. لوله نباید تنه را در یک فضای تنگ محصور کند. بین تنه و دیواره داخلی باید مقداری فاصله باقی بماند تا هوا جریان داشته باشد و پوست با دیواره تماس دائمی پیدا نکند.
برای نهالهای بسیار باریک، لولههای قطر پایین ممکن است کافی باشند. برای نهالهایی با تنه ضخیمتر، قطر بالاتر انتخاب بهتری است. قبل از نصب، قطر تنه را اندازه بگیرید و فضای رشد را نیز در نظر بگیرید.
بهتر است محافظ را طوری انتخاب کنید که بتواند برای چند ماه بدون فشار روی تنه باقی بماند. اگر قطر لوله خیلی کم باشد، با رشد تنه مشکل ایجاد میکند. اگر قطر بیش از حد زیاد باشد، ثابت کردن آن دشوارتر خواهد بود.
روش نصب لوله پلیکا دور نهال گردوی پیوندی
نصب محافظ به دقت زیادی نیاز ندارد، اما چند نکته میتواند نتیجه را بهتر کند. ابتدا یک قطعه لوله با ارتفاع مناسب انتخاب کنید. سپس اگر لوله بسته است، یک برش طولی باریک روی آن ایجاد کنید تا بتوانید لوله را دور تنه قرار دهید.
در مرحله بعد، لوله را با فاصله مناسب اطراف تنه قرار دهید. آن را داخل خاک فرو نکنید تا ریشههای سطحی آسیب نبینند. برای ثابت کردن محافظ میتوانید از یک یا دو قیم استفاده کنید.
مراحل پیشنهادی عبارتاند از:
- ارتفاع موردنیاز محافظ را مشخص کنید.
- قطر مناسب لوله را انتخاب کنید.
- در صورت نیاز، یک شکاف طولی روی لوله ایجاد کنید.
- لوله را دور تنه قرار دهید.
- فاصله آن با پوست را کنترل کنید.
- لوله را به قیم متصل کنید.
- پایین محافظ را از تماس شدید با خاک دور نگه دارید.
- بعد از چند روز، وضعیت محافظ را دوباره ببینید.
این روش ساده برای تعداد زیادی نهال نیز کاربرد دارد و هزینه آن معمولاً از بسیاری از تجهیزات تخصصی محافظت کمتر است.
محافظ لوله پلیکا را کاملاً به تنه بچسبانیم یا فاصله بدهیم؟
یکی از اشتباههای رایج، بستن محکم محافظ به تنه است. لوله باید نقش سپر داشته باشد، نه غلاف فشاری. اگر تنه با دیواره داخلی تماس دائمی پیدا کند، رطوبت و اصطکاک میتواند به پوست آسیب بزند.
فضای داخلی باید امکان گردش هوا را فراهم کند. از طرف دیگر، فاصله نباید آنقدر زیاد باشد که حیوان بتواند سر خود را وارد آن کند یا از پایین به تنه برسد.
پس هدف، ایجاد یک فضای محافظتی کنترلشده است. نهال باید داخل محافظ آزادی رشد داشته باشد و حیوان نیز نتواند به پوست دسترسی پیدا کند.
آیا لوله پلیکا باعث گرم شدن تنه در روزهای آفتابی میشود؟
پلاستیک میتواند دمای محیط اطراف خود را تغییر دهد. اگر محافظ کاملاً بسته باشد و هوا داخل آن جریان نداشته باشد، در روزهای آفتابی ممکن است دمای اطراف تنه بالا برود. به همین دلیل، طراحی محافظ اهمیت دارد.
برای مناطق با تابش شدید، بهتر است فضای کافی برای گردش هوا وجود داشته باشد. رنگ و ضخامت لوله نیز روی رفتار حرارتی آن اثر میگذارد. هدف محافظت زمستانی است، نه ایجاد یک محفظه گرم در اطراف تنه.
در مناطق سردتر، این موضوع اهمیت کمتری دارد؛ اما باغدار باید شرایط اقلیمی محل خود را در نظر بگیرد. محافظی که برای یک منطقه مناسب است، لزوماً در اقلیم گرم نتیجه مشابهی ندارد.
چرا نباید لوله پلیکا را تا روی محل پیوند بالا ببریم؟
محل پیوند باید قابل مشاهده باقی بماند. باغدار باید بتواند در طول فصل رشد وضعیت اتصال پایه و پیوندک را کنترل کند. اگر محافظ آنقدر بالا برود که محل پیوند را پنهان کند، تشخیص رشدهای ناخواسته دشوار میشود.
از طرف دیگر، شاخههای جدید باید فضای کافی برای خروج داشته باشند. محافظ باید تنه را از دندان حیوان دور کند، نه اینکه مسیر رشد تاج را محدود کند.
پس قبل از نصب، محل پیوند را مشخص کنید. سپس ارتفاع محافظ را طوری تنظیم کنید که بخش حساس تنه را بپوشاند و امکان بازدید دورهای را نیز حفظ کند.
جوانههای زیر محافظ را هم باید کنترل کنیم
گاهی جوانههای جانبی از قسمت پایین تنه بیرون میآیند. اگر محافظ نصب شده باشد، این جوانهها ممکن است فضای کافی برای رشد نداشته باشند. بنابراین باغدار باید هر چند وقت یک بار محافظ را بررسی کند.
اگر جوانهای زیر محل پیوند رشد کرد، منشأ آن را مشخص کنید. در صورتی که به پایه تعلق داشته باشد، حذف آن اهمیت دارد. این کار از رقابت میان پایه و پیوندک جلوگیری میکند.
محافظت فیزیکی از تنه نباید باعث شود باغدار بازدید نهال را فراموش کند. لوله فقط یک ابزار حفاظتی است و جای مراقبت منظم را نمیگیرد.
اگر خرگوش لوله پلیکا را دور بزند چه کنیم؟
هیچ محافظی بدون طراحی درست امنیت کامل ایجاد نمیکند. اگر لوله فاصله زیادی از زمین داشته باشد، حیوان ممکن است از پایین به تنه برسد. اگر شکاف لوله باز بماند، جوندگان کوچک ممکن است از همان مسیر وارد شوند.
به همین دلیل، بعد از نصب چند روز وضعیت محافظ را کنترل کنید. ردپا، فضولات و آثار دندان اطراف نهال اطلاعات خوبی درباره رفتار حیوانات منطقه میدهند.
اگر جمعیت خرگوش زیاد باشد، فقط محافظ تنه کافی نیست. باغدار میتواند حصار اطراف باغ را تقویت کند و نقاط ورود حیوانات را ببندد. ترکیب مانع موضعی و مدیریت محیط، نتیجه بهتری ایجاد میکند.
اشتباهات رایج در محافظت زمستانی نهال با لوله پلیکا
استفاده از لوله بهتنهایی تضمینکننده موفقیت نیست. نصب اشتباه حتی میتواند مشکلات تازهای ایجاد کند. بعضی باغداران لوله را خیلی محکم میبندند یا آن را داخل خاک فرو میکنند.
خطاهای مهم عبارتاند از:
- انتخاب قطر خیلی کوچک
- بستن مستقیم لوله به تنه
- فرو بردن عمیق لوله در خاک
- پوشاندن کامل محل پیوند
- انتخاب ارتفاع کوتاه در منطقه پرخرگوش
- بیتوجهی به تهویه
- رها کردن محافظ تا چند سال بدون بازدید
- ثابت نکردن لوله در برابر باد
- نصب محافظ روی نهال آسیبدیده بدون درمان اولیه
محافظ باید هر چند وقت یک بار بررسی شود. اگر تنه رشد کرده یا محافظ تغییر شکل داده باشد، زمان اصلاح آن فرا رسیده است.
محافظت از نهال گردوی پیوندی را قبل از رسیدن اولین سرمای جدی شروع کنید
منتظر مشاهده اولین دندانخوردگی نمانید. وقتی خرگوش به تنه آسیب زد، بخشی از پوست را از دست دادهاید. محافظت پیشگیرانه هزینه و دردسر کمتری دارد.
در اواخر پاییز، وضعیت تنه و پایه نهالها را بررسی کنید. اگر باغ نزدیک زیستگاه خرگوش یا زمینهای بایر قرار دارد، خطر را جدیتر بگیرید. شبهای سرد معمولاً زمان مناسبی برای شروع فعالیت برخی جوندگان در اطراف منابع غذایی محدود است.
برای هر نهال، محل پیوند و ارتفاع تنه را مشخص کنید. سپس محافظ را متناسب با همان نهال نصب کنید.
آیا نوع نهال روی میزان خسارت خرگوش اثر دارد؟
قطر تنه، سن نهال و شرایط رشد روی شدت خسارت اثر میگذارند. نهالهای باریک معمولاً پوست نرمتری دارند و حیوان راحتتر به آنها آسیب میزند. رشد ضعیف نیز میتواند توان ترمیم نهال را کاهش دهد.
نهال گردوی پیوندی سالم باید از ابتدا با شرایط منطقه هماهنگ باشد. انتخاب پایه مناسب، ریشه سالم و پیوند قوی، احتمال عبور موفق از زمستان را افزایش میدهد. البته حتی نهال سالم هم در برابر دندان خرگوش مصون نیست.
به همین دلیل، انتخاب نهال و محافظت زمستانی را دو موضوع جدا از هم نبینید. کیفیت اولیه نهال مهم است، اما مدیریت بعد از کاشت نیز نقش بزرگی در نتیجه نهایی دارد.
هنگام خرید نهال به چه نکاتی درباره زمستان منطقه توجه کنیم؟
اقلیم منطقه فقط روی رقم و زمان کاشت اثر ندارد. حضور حیوانات نیز بخشی از شرایط باغ است. اگر باغ در نزدیکی کوه، دشت، مراتع یا زمینهای رهاشده قرار دارد، احتمال ورود خرگوش بیشتر میشود.
در زمان فروش نهال گردو، مشخصات نهال باید برای خریدار روشن باشد. باغدار نیز بهتر است پیش از انتقال نهال به زمین، شرایط محل کاشت را ارزیابی کند.
این موارد را پیش از خرید در نظر بگیرید:
- شدت سرمای زمستان
- وجود خرگوش در اطراف باغ
- نزدیکی باغ به مراتع و زمینهای بایر
- قطر و ارتفاع نهال
- وضعیت محل پیوند
- سلامت ریشه
- امکان نصب محافظ
- دسترسی برای بازدید زمستانی
چنین بررسیای هزینههای بعدی را کاهش میدهد و برنامه مراقبت را دقیقتر میکند.
نقش نهالستان در انتخاب نهال مناسب برای اقلیم باغ
یک نهالستان حرفهای فقط نهال را تحویل نمیدهد؛ اطلاعات لازم برای مدیریت سالهای اول را نیز در اختیار باغدار میگذارد. نوع پایه، رقم پیوندک، سن نهال و شرایط مناسب کاشت، اطلاعات مهمی برای تصمیمگیری هستند.
باغدار باید بداند نهالی که خریداری میکند چه ویژگیهایی دارد. چنین اطلاعاتی در زمان هرس، آبیاری، تغذیه و محافظت زمستانی کمک زیادی میکند.
اگر منطقه شما سابقه حمله خرگوش دارد، این موضوع را پیش از انتقال نهال مطرح کنید. برنامه حفاظت را میتوان از همان روز کاشت آغاز کرد.
اگر تنه نهال گردوی پیوندی توسط خرگوش جویده شد چه کنیم؟
اول شدت آسیب را مشخص کنید. اگر فقط بخش کوچکی از پوست آسیب دیده، شرایط نهال را در روزهای بعد زیر نظر بگیرید. اگر آسیب گسترده باشد و بخش بزرگی از محیط تنه را درگیر کند، وضعیت جدیتر است.
در چنین شرایطی، از کندن پوست سالم اطراف زخم خودداری کنید. ابزار آلوده نیز روی محل آسیب استفاده نکنید. هدف، جلوگیری از گسترش آسیب و حفظ بافت سالم باقیمانده است.
اگر پوست به شکل حلقهای در اطراف تنه از بین رفته باشد، آسیب اهمیت بیشتری پیدا میکند. چنین وضعیتی میتواند جریان مواد غذایی میان ریشه و بخش بالایی نهال را مختل کند و به پیوندک فشار وارد کند. برای آسیبهای شدید، کمک گرفتن از کارشناس باغبانی منطقیتر از آزمون روشهای متعدد روی یک نهال جوان است.
چه زمانی لوله پلیکا را از دور تنه نهال باز کنیم؟
محافظ نباید برای همیشه روی تنه باقی بماند. وقتی خطر اصلی حمله خرگوش کاهش پیدا کرد و نهال وارد دوره رشد فعال شد، وضعیت محافظ را بررسی کنید. رشد قطر تنه نیز معیار مهمی است.
اگر لوله به تنه نزدیک شده یا فضای رشد را محدود کرده، آن را اصلاح کنید. در مناطق پرخطر، میتوان محافظ را با فاصله مناسب برای مدت بیشتری نگه داشت؛ اما بازدید دورهای همچنان ضروری است.
اصل مهم این است: محافظ باید از نهال مراقبت کند، نه اینکه خودش به عامل فشار روی تنه تبدیل شود.
چکلیست نهایی نصب لوله پلیکا برای زمستان اول
پیش از ترک باغ، این موارد را یکبهیک کنترل کنید:
- محل پیوند را پیدا کردهاید
- ارتفاع محافظ برای شرایط منطقه کافی است
- قطر لوله به تنه فشار وارد نمیکند
- هوا در اطراف تنه جریان دارد
- لوله به قیم ثابت شده است
- حیوان از پایین به تنه دسترسی ندارد
- محل پیوند همچنان قابل مشاهده است
- جوانههای زیر محل پیوند را کنترل کردهاید
- نهالهای آسیبدیده را جداگانه بررسی کردهاید
- برنامه بازدید زمستانی مشخص است
این چکلیست ساده، چند دقیقه بیشتر زمان نمیگیرد؛ اما میتواند از خسارت جدی در اولین زمستان جلوگیری کند.
محافظت زمستانی با لوله پلیکا؛ یک هزینه کوچک برای حفظ سرمایه اصلی باغ
نجات نهال گردوی پیوندی از خرگوش و جوندگان در زمستان اول به تجهیزات پیچیده نیاز ندارد. یک قطعه لوله پلیکا با قطر مناسب، نصب درست و بازدید منظم میتواند مانع مهمی بین حیوان و تنه نهال ایجاد کند. البته محافظ زمانی نتیجه خوبی دارد که باغدار آن را متناسب با اندازه نهال و شرایط منطقه نصب کند.
آسیب خرگوش را نباید فقط یک خراش روی پوست بدانید. اگر جویدن به شکل حلقهای دور تنه پیش برود، نهال با مشکل جدی در انتقال مواد غذایی روبهرو میشود. محل پیوند نیز اهمیت ویژهای دارد و هر آسیبی در اطراف آن میتواند رشد رقم اصلی را تحت فشار قرار دهد.
بهترین راهکار، پیشگیری زودهنگام است. پیش از شروع سرمای جدی، تنه نهالها را بررسی کنید، محافظ مناسب نصب کنید و در طول زمستان وضعیت آن را زیر نظر بگیرید. این مراقبت ساده میتواند شانس عبور سالم نهال از اولین زمستان و شروع قدرتمند رشد بهاره را بیشتر کند.
مشاوره تخصصی برای انتخاب و خرید نهال
برای دریافت خدمات مشاورهای درباره خرید نهال اصلاح شده و نهالهای شناسنامهدار، همچنین آشنایی با روش صحیح کاشت گردو، انتخاب بذر سالم و مناسب و تشخیص نهال باکیفیت، اهمیت زیادی دارد. کارشناسان نهالستان گردو پیوندی کرج میتوانند با توجه به شرایط اقلیمی منطقه، میزان سرمای زمستان، زمان گلدهی، نوع خاک، فضای کشت و هدف شما از احداث باغ، برای انتخاب بذر یا نهال مناسب راهنمایی لازم را ارائه دهند.
نهالستان گردو پیوندی کرج علاوه بر تخصص در تولید گردو، ارقام مختلف نهال میوه را نیز با هدف تأمین نیاز باغداران و علاقهمندان به کشت انواع درختان میوه عرضه میکند. برای انتخاب بذر مناسب جهت تولید پایه، یا انتخاب نهال پیوندی برای احداث باغ، توجه به اقلیم، کیفیت بذر یا نهال، زمان کاشت و هدف باغ اهمیت دارد. دریافت مشاوره پیش از کاشت یا سفارش میتواند مسیر انتخاب بذر و نهال مناسب را برای باغدار روشنتر کند.
جمعبندی
زمستان اول یکی از حساسترین دورههای زندگی نهال گردوی پیوندی است. خرگوشها و جوندگان میتوانند در مدت کوتاهی پوست تنه جوان را بجوند و خسارت جدی ایجاد کنند. لوله پلیکا یک راهکار ساده برای ایجاد مانع فیزیکی است و با نصب درست میتواند دسترسی حیوان به تنه را محدود کند.
انتخاب قطر مناسب، رعایت فاصله از تنه، ثابت کردن لوله با قیم و کنترل دورهای، چهار اصل مهم این روش هستند. محافظ را نیز نباید بدون بازدید رها کرد. نهال رشد میکند و شرایط باغ در طول زمستان تغییر میکند.
اگر باغ در منطقهای با جمعیت بالای خرگوش قرار دارد، محافظت را به بعد از مشاهده خسارت موکول نکنید. پیشگیری زودهنگام، هزینه کمی دارد اما میتواند از آسیب به تنه و محل پیوند جلوگیری کند. یک لوله ساده در زمان مناسب، گاهی همان چیزی است که نهال جوان برای عبور سالم از اولین زمستان به آن نیاز دارد.
شناسنامه مقاله :
نویسنده : مهندس نیلوفر محمدی ، کارشناس ارشد باغبانی
نوشته شده توسط : دکتر سارا تهرانی
بازبینی علمی : تیم مرکز تخصصی نهالستان گردو پیوندی کرج / gerdo.org
اخرین به روزرسانی : 1405/07/7