- نهال گردو
- نهال پسته
- نهال بادام
- نهال گلابی
- نهال زیتون
- نهال فندق
- نهال آلبالو
- نهال انار
- نهال انگور
- نهال بلوبری
- نهال سیب
- نهال گیلاس
- نهال شاه بلوط
- نهال شلیل
- نهال نارنگی
- نهال شاه توت
- نهال سنجد
- نهال زرشک
- نهال سماق
- نهال نارنج
- نهال انجیر
- نهال موز
- نهال آناناس
- نهال زغال اخته
- نهال لیموترش
- نهال لیموشیرین
- نهال زردآلو
- نهال خرمالو
- نهال گوجه سبز
- نهال ازگیل
- نهال زالزالک
- نهال چیکو
- نهال گواوا
- نهال پاپایا
- نهال توت موزی
- نهال گریپ فروت
- نهال توت
- نهال کیوی
- نهال آلو
- نهال تمشک
- نهال کنار
- نهال پوملو
- نهال کامکوات
- نهال انبه
- نهال هلو
- نهال پرتقال
- نهال فلفل سیاه
- نهال به
- نهال عناب
زرد شدن برگ هلو به جز رگبرگها؛ کمبود آهن را در ۴۸ ساعت جبران کنید
زرد شدن برگ هلو به جز رگبرگها؛ کمبود آهن را در ۴۸ ساعت جبران کنید
وقتی زرد شدن برگ هلو به جز رگبرگها اتفاق میافتد و رگبرگها همچنان سبز میمانند، اولین احتمال جدی برای باغدار کمبود آهن است. این الگو را «کلروز بینرگبرگی» مینامند و معمولاً ابتدا در برگهای جوانتر دیده میشود. نکته مهم اینجاست که خاک ممکن است آهن زیادی داشته باشد، اما ریشه نتواند آن را جذب کند. خاک قلیایی، آهک فعال، ماندگاری آب در اطراف ریشه و ضعف ریشه میتوانند آهن را از دسترس درخت خارج کنند.
بسیاری از باغداران در چنین شرایطی مقدار زیادی کود آهن پای درخت میریزند و منتظر سبز شدن برگها میمانند. این روش همیشه نتیجه خوبی ندارد، چون مشکل لزوماً کمبود آهن در خاک نیست؛ گاهی آهن در خاک حضور دارد اما pH بالا آن را به شکل غیرقابل جذب درمیآورد. برای همین، تشخیص الگوی زردی برگ، بررسی وضعیت خاک و انتخاب فرم مناسب آهن اهمیت بیشتری از افزایش بیحساب مقدار کود دارد.
چرا برگ هلو زرد میشود اما رگبرگها سبز باقی میمانند؟
آهن نقش مهمی در ساخت کلروفیل و فعالیت فتوسنتزی دارد. وقتی برگ جوان آهن کافی دریافت نکند، بافت بین رگبرگها رنگ سبز خود را از دست میدهد و بهتدریج زرد یا حتی سفید میشود. رگبرگها برای مدتی سبز باقی میمانند و همین تضاد رنگی، یکی از نشانههای مهم تشخیص کمبود آهن است. در موارد شدیدتر، حاشیه برگ میسوزد، رشد برگ کاهش پیدا میکند و درخت توان طبیعی خود را از دست میدهد.
برگهای قدیمی معمولاً دیرتر چنین الگویی نشان میدهند، زیرا آهن تحرک پایینی در گیاه دارد و درخت نمیتواند بهسادگی آهن موجود در بافتهای قدیمی را به برگهای جدید منتقل کند. به همین دلیل، اگر بیشتر برگهای تازه و بالاترین قسمت رشد درخت زرد شدهاند اما برگهای قدیمیتر هنوز رنگ مناسبی دارند، احتمال کمبود آهن بیشتر میشود.
با این حال، فقط رنگ برگ برای تشخیص قطعی کافی نیست. کمبود منگنز و بعضی مشکلات تغذیهای دیگر نیز میتوانند الگوی زردی بین رگبرگها ایجاد کنند. بنابراین قبل از خرید یک کود آهن گرانقیمت، شکل زردی، سن برگ، وضعیت آبیاری و شرایط خاک را کنار هم بررسی کنید.
اگر فقط برگهای جوان هلو زرد شدهاند، این نشانه را جدی بگیرید
محل شروع علائم، اطلاعات زیادی درباره علت مشکل در اختیار باغدار میگذارد. کمبود آهن بیشتر روی رشد جدید اثر میگذارد، در حالی که بعضی کمبودهای دیگر ابتدا برگهای قدیمیتر را درگیر میکنند. بنابراین اگر شاخههای تازه رشد کردهاند و برگهای همان شاخهها بین رگبرگها زرد شدهاند، آهن در فهرست مظنونان اصلی قرار میگیرد.
در یک درخت سالم، برگ تازه باید رنگ سبز مناسب و رشد طبیعی داشته باشد. وقتی برگ جدید روشنتر از برگهای قدیمی است و شبکهای از رگبرگهای سبز روی زمینه زرد دیده میشود، باید سراغ pH خاک، وضعیت ریشه و دسترسی آهن بروید. چنین الگویی در باغهای دارای خاک آهکی اهمیت بیشتری دارد، زیرا pH بالا جذب آهن را دشوار میکند.
اگر این وضعیت را در چند درخت کنار هم میبینید، محل قرارگیری درختها را هم مقایسه کنید. درختانی که در قسمتهای سنگینتر خاک، نقاط کمزهکش یا بخشهای دارای آبماندگی رشد میکنند، معمولاً بیشتر در معرض کلروز آهن قرار دارند. USU نیز رطوبت طولانی خاک و خاک سنگین را از عوامل تشدیدکننده کلروز آهن در هلو معرفی میکند.
بزرگترین اشتباه؛ ریختن آهن معمولی پای درخت در خاک آهکی
در خاکهای آهکی و قلیایی، افزودن هر نوع آهنی نتیجه یکسانی ندارد. نمکهای آهن در چنین خاکهایی بهسرعت با شرایط شیمیایی خاک درگیر میشوند و آهن را از دسترس ریشه خارج میکنند. UC IPM نیز برای کلروز ناشی از خاک آهکی، مصرف آهن کلاته را نسبت به نمکهای آهن مناسبتر معرفی میکند.
پس اگر باغ شما خاک قلیایی دارد، مقدار بیشتر کود لزوماً مشکل را حل نمیکند. فرم آهن اهمیت زیادی دارد. آهن کلاته میتواند آهن را در فرم قابل جذبتری نگه دارد و در شرایط pH بالا عملکرد بهتری نشان دهد. برای خاکهای با pH بالاتر، فرمهایی مانند FeEDDHA معمولاً انتخاب مناسبتری برای اصلاح کمبود آهن هستند؛ البته مقدار مصرف باید طبق برچسب محصول و شرایط واقعی باغ تعیین شود.
این موضوع یکی از دلایلی است که چرا باغدار نباید صرفاً بر اساس رنگ بسته کود تصمیم بگیرد. ابتدا نوع مشکل را مشخص کنید، سپس فرم مناسب آهن را انتخاب کنید.
آیا واقعاً میتوان کمبود آهن هلو را در ۴۸ ساعت جبران کرد؟
عبارت «جبران کمبود آهن در ۴۸ ساعت» از نظر تبلیغاتی جذاب است، اما نباید آن را یک تضمین علمی برای تمام درختان بدانیم. محلولپاشی آهن میتواند نسبت به اصلاح خاک، پاسخ ظاهری سریعتری ایجاد کند، اما سرعت تغییر رنگ برگ به شدت کمبود، سن برگ، نوع ترکیب آهن، شرایط دما، سلامت برگ و وضعیت ریشه بستگی دارد. منابع دانشگاهی نیز اثر محلولپاشی کلات آهن را سریعتر اما موقتی توصیف میکنند.
اگر هدف شما واکنش سریعتر درخت است، محلولپاشی آهن کلاته روی برگهای جوان یکی از گزینههای مدیریتی محسوب میشود. با این حال، برگ کاملاً زردشده الزاماً در چند ساعت دوباره سبز نمیشود. بخش مهم درمان، جلوگیری از ادامه کمبود در رشد جدید است. برای همین، بعد از اقدام اولیه باید شرایط ریشه و خاک را هم اصلاح کنید.
USU برای محلولپاشی آهن در کلروز، اثر سریع را گزارش میکند اما تأکید دارد که این روش موقتی است و در صورت تداوم مشکل، نیاز به تکرار یا اصلاح ریشهای وجود دارد. همچنین احتمال لکهگذاری روی میوه یکی از نکات احتیاطی محلولپاشی آهن در باغهای میوه است.
برای درمان سریعتر، آهن کلاته را چگونه وارد برنامه تغذیه هلو کنیم؟
قبل از مصرف، برچسب محصول را دقیق بخوانید و غلظت پیشنهادی همان ترکیب را مبنا قرار دهید. تفاوت بین کودها، درصد آهن، نوع کلات و روش مصرف باعث میشود یک نسخه ثابت برای تمام محصولات مناسب نباشد. محلولپاشی با غلظت بالا نیز میتواند به برگ آسیب بزند، بنابراین افزایش خودسرانه مقدار کود راه مناسبی برای سرعت بخشیدن به درمان نیست.
برای انتخاب روش، شرایط باغ را در نظر بگیرید:
- در کمبود خفیف و زمانی که برگهای جوان هنوز توان رشد دارند، محلولپاشی آهن کلاته میتواند پاسخ سریعتری ایجاد کند
- در خاکهای آهکی و قلیایی، آهن کلاته در ناحیه ریشه اهمیت بیشتری پیدا میکند
- در خاکهای سنگین، ابتدا مشکل زهکشی و آبماندگی را اصلاح کنید
- در کمبودهای تکرارشونده، فقط به محلولپاشی تکیه نکنید
- فاصله مصرف تا برداشت و دستورالعمل محصول را دقیق رعایت کنید
USU برای مدیریت کلروز آهن، مصرف آهن کلاته در خاک یا روی برگ را پیشنهاد میکند و در عین حال به موقتی بودن اثر بعضی کاربردها اشاره دارد.
چرا آبیاری زیاد میتواند زردی برگ هلو را تشدید کند؟
گاهی باغدار برای نجات درختی که برگهای زرد دارد، آب بیشتری پای آن میریزد. این تصمیم ممکن است نتیجه معکوس داشته باشد. ریشه برای جذب مواد غذایی به محیطی با آب و هوا نیاز دارد. وقتی خاک مدت زیادی خیس بماند، تهویه ریشه افت میکند و جذب بعضی عناصر مختل میشود. USU نیز رطوبت طولانی خاک و آبیاری بیش از حد را از عوامل تشدیدکننده کلروز آهن در هلو معرفی میکند.
اگر پس از هر آبیاری سنگین، زردی برگها بیشتر میشود، فقط کود آهن را مقصر ندانید. عمق نفوذ آب، بافت خاک، خروج آب اضافی و سلامت ریشه را هم بررسی کنید. یک درخت ممکن است آهن کافی در خاک داشته باشد اما به دلیل شرایط نامناسب ریشه نتواند آن را دریافت کند.
همین مسئله در زمان احداث باغ اهمیت زیادی دارد. نهال هلو گلدانی اگر در خاک سنگین و بدون زهکشی مناسب قرار بگیرد، از همان سالهای اول با مشکلات ریشه روبهرو میشود. بنابراین کیفیت نهال بهتنهایی کافی نیست و محل کاشت نیز باید با نیازهای درخت هماهنگ باشد.
pH بالا چگونه آهن موجود در خاک را برای ریشه هلو قفل میکند؟
در خاک قلیایی، آهن موجود در خاک میتواند به فرمهایی تبدیل شود که ریشه دسترسی آسانی به آنها ندارد. به همین دلیل، عبارت «خاک من آهن دارد، پس درخت نباید کمبود آهن داشته باشد» همیشه درست نیست. آزمایش خاک ممکن است مقدار مناسبی آهن کل نشان دهد، اما مقدار آهن قابل استفاده برای ریشه داستان متفاوتی دارد.
خاکهای آهکی معمولاً بافر قوی دارند و پایین آوردن pH آنها با یک اقدام ساده کار راحتی نیست. USU نیز تأکید میکند که تغییر pH خاکهای آهکی و قلیایی در بسیاری از شرایط دشوار یا غیرعملی است. بنابراین بهتر است به جای تلاش عجولانه برای تغییر شدید pH، روی مدیریت ریشه، زهکشی و انتخاب فرم مناسب کود آهن تمرکز کنید.
اگر کمبود هر سال تکرار میشود، آزمایش خاک و در صورت امکان آنالیز برگ اطلاعات ارزشمندتری از حدس زدن بر اساس رنگ برگ در اختیار شما قرار میدهد. این کار هزینه اضافی نیست؛ بلکه جلوی مصرف بیهدف چند نوع کود را میگیرد.
چگونه کمبود آهن را از کمبود منگنز و روی تشخیص دهیم؟
شباهت ظاهری کمبود عناصر یکی از دلایل خطا در درمان زردی برگ است. آهن، منگنز و روی میتوانند الگوهای کلروزی ایجاد کنند، اما محل شروع علائم، اندازه برگ و شکل رشد جدید به تشخیص کمک میکند. کمبود آهن معمولاً در برگهای جوان با زردی بین رگبرگها دیده میشود. کمبود روی نیز میتواند کلروز بین رگبرگی ایجاد کند، اما کوچک شدن برگ و حالت روزتی در رشد جدید از نشانههای مهم آن است.
برای همین، اگر باغدار بدون تشخیص چند کود میکرومغذی را همزمان مصرف کند، احتمال دارد علت اصلی را پنهان کند. بهتر است ابتدا برگهای جوان و قدیمی را کنار هم بگذارید و الگوی تغییر رنگ را مقایسه کنید. سپس pH، وضعیت ریشه و سابقه کوددهی را بررسی کنید.
یک آزمایش ساده و منظم، تصمیمگیری را بسیار دقیقتر میکند:
- چند برگ جوان دارای علائم را جدا کنید
- چند برگ سالم را برای مقایسه کنار بگذارید
- محل درختهای دارای علائم را روی نقشه باغ مشخص کنید
- سابقه آبیاری و کوددهی را ثبت کنید
- در صورت تداوم مشکل، نمونه خاک یا برگ را برای آنالیز بفرستید
چه زمانی زردی برگ هلو دیگر فقط یک کمبود ساده نیست؟
اگر کلروز شدید شود، برگها ممکن است تقریباً سفید شوند، رشد آنها کوچک بماند و حاشیه یا نوک برگها بسوزد. درخت ضعیفتر نیز رشد جدید کمتری خواهد داشت. تداوم این وضعیت در چند فصل میتواند به افت رشد و کاهش توان عمومی درخت منجر شود.
وجود لکههای قهوهای، سوختگی نامنظم، پیچیدگی شدید برگ، خشک شدن شاخه یا علائم مشابه روی چند درخت، تشخیص را پیچیدهتر میکند. در این شرایط، نباید تمام علائم را به آهن نسبت دهید. بیماریهای ریشه، مشکلات آبیاری، شوری، آسیب سموم و کمبود عناصر دیگر نیز ممکن است وارد ماجرا شوند.
چرا انتخاب رقم و پایه مناسب در پیشگیری از مشکلات تغذیهای اهمیت دارد؟
همه درختان هلو واکنش یکسانی به شرایط خاک ندارند. تفاوت ژنتیکی بین پایهها و ارقام میتواند حساسیت درخت به مشکلات تغذیهای را تغییر دهد. بنابراین هنگام احداث باغ، شرایط خاک، آب، اقلیم و پایه را کنار عملکرد مورد انتظار رقم قرار دهید.
اگر هدف باغدار رسیدن سریعتر به تولید اقتصادی باشد، نهال هلو زودبازده ممکن است جذاب باشد؛ اما سرعت ورود به باردهی نباید تنها معیار انتخاب باشد. سلامت ریشه، سازگاری پایه با خاک، مقاومت نسبی به شرایط منطقه و کیفیت نهال، در عملکرد چندساله اهمیت بیشتری دارند.
همچنین در زمان خرید نهال هلو، فقط ارتفاع نهال یا تعداد شاخهها را ملاک قرار ندهید. وضعیت ریشه، محل پیوند، یکنواختی رشد و سلامت برگ و ساقه اطلاعات بیشتری درباره کیفیت واقعی نهال به شما میدهند.
انتخاب نهال سالم چه نقشی در شروع یک باغ کمدردسر دارد؟
نهال سالم، شروع منظمتری برای احداث باغ فراهم میکند. باغدار باید پیش از کاشت، رقم و پایه را بشناسد و شرایط زمین را با نیاز درخت مقایسه کند. این تصمیم بعدها روی مدیریت آب، تغذیه، رشد تاج و حتی تشخیص مشکلات اثر میگذارد.
در باغهای تجاری، کیفیت پیوند نیز اهمیت دارد. نهال هلو پیوندی باید پیوند سالم و سازگار داشته باشد و باغدار اطلاعات پایه و رقم آن را از تولیدکننده دریافت کند. عبارت پیوندی بهتنهایی تضمینکننده کیفیت نیست؛ مشخصات پایه و پیوندک، سلامت نهال و شرایط تولید را هم بررسی کنید.
از طرف دیگر، قیمت نهال هلو باید در کنار کیفیت و مشخصات فنی سنجیده شود. ارزانتر بودن یک نهال همیشه به معنی صرفه اقتصادی بیشتر نیست. اگر نهال ضعیف رشد کند یا با خاک و اقلیم باغ سازگاری نداشته باشد، هزینههای بعدی میتواند اختلاف قیمت اولیه را چند برابر کند.
نقش نهالستان در انتخاب نهال مناسب برای خاکهای آهکی چیست؟
مرکز تولید نهال باید بتواند درباره رقم، پایه، روش تولید و شرایط مناسب کاشت اطلاعات روشن ارائه دهد. باغدار نیز باید پرسشهای خود را قبل از سفارش مطرح کند. چنین گفتوگویی احتمال انتخاب اشتباه را کاهش میدهد.
یک نهالستان حرفهای فقط محصول را تحویل نمیدهد؛ اطلاعات لازم برای انتخاب رقم و پایه را نیز در اختیار باغدار قرار میدهد. اگر زمین شما خاک آهکی، آب قلیایی یا زهکشی ضعیف دارد، این اطلاعات را پیش از سفارش مطرح کنید تا گزینههای مناسبتر را بررسی کنید.
از سوی دیگر، فروش نهال هلو زمانی ارزش واقعی دارد که فروشنده مشخصات نهال را شفاف بیان کند. باغدار باید بداند چه رقمی، روی چه پایهای و با چه ویژگیهایی دریافت میکند. این اطلاعات در مدیریت باغ و پیگیری عملکرد در سالهای بعد نیز کاربرد دارد.
آیا اصلاح خاک میتواند کمبود آهن هلو را برای همیشه برطرف کند؟
اصلاح شرایط خاک میتواند به کاهش تکرار کلروز کمک کند، اما نباید انتظار داشت یک اقدام واحد برای همیشه مشکل را حذف کند. خاک آهکی، آب آبیاری قلیایی و رطوبت زیاد ممکن است دوباره دسترسی آهن را کاهش دهند. به همین دلیل مدیریت آهن باید بخشی از برنامه تغذیه و آبیاری باغ باشد.
در بعضی خاکها، افزودن مواد آلی میتواند ساختار و تهویه خاک را بهتر کند. اصلاح زهکشی نیز برای زمینهای سنگین اهمیت دارد. در کنار این اقدامات، انتخاب کود آهن مناسب و زمان مصرف درست، پاسخ درخت را بهتر میکند.
کاهش pH در خاکهای آهکی معمولاً راهکار سادهای نیست. به همین دلیل، به جای مصرف بیحساب اسید یا گوگرد، ابتدا آزمایش خاک را بررسی کنید و سپس برنامه اصلاحی را با توجه به بافت، آهک و آب آبیاری تنظیم کنید.
برنامه سریع تشخیص و مدیریت زردی برگ هلو در یک نگاه
اگر امروز متوجه زردی بین رگبرگها شدهاید، عجله برای مصرف چند کود مختلف نداشته باشید. ابتدا الگوی علائم را ثبت کنید و سپس سراغ عامل اصلی بروید. برنامه زیر میتواند مسیر تصمیمگیری را سادهتر کند:
| نشانه در باغ | احتمال مهم | اقدام منطقی |
|---|---|---|
| برگهای جوان زرد و رگبرگها سبز | کمبود آهن | بررسی pH و شرایط ریشه و انتخاب آهن کلاته مناسب |
| زردی همراه با خاک خیس | اختلال ریشه و کاهش جذب آهن | اصلاح آبیاری و زهکشی |
| برگهای جوان بسیار کوچک و رشد روزتی | احتمال کمبود روی | بررسی روی و آنالیز برگ |
| زردی عمومی برگهای قدیمی | احتمال کمبودهای دیگر | بررسی برنامه تغذیه و آزمایش |
| زردی شدید همراه با سوختگی حاشیه | کمبود شدید یا مشکل ریشه | بررسی کامل خاک، ریشه و تغذیه |
| تکرار سالانه کلروز در خاک آهکی | آهن غیرقابل جذب | مدیریت بلندمدت با آهن کلاته و اصلاح شرایط ریشه |
این جدول جای آزمایش خاک و برگ را نمیگیرد، اما کمک میکند باغدار قبل از مصرف کود، الگوی مشکل را بهتر بشناسد. منابع دانشگاهی نیز برای تشخیص دقیقتر کمبود عناصر، آزمایش خاک و برگ را پیشنهاد میکنند.
چه اشتباهاتی باعث میشوند درمان کمبود آهن هلو نتیجه ندهد؟
بعضی باغداران پس از مشاهده اولین برگ زرد، مقدار کود را چند برابر میکنند. این کار نهتنها لزوماً مشکل را حل نمیکند، بلکه ممکن است تعادل تغذیهای خاک را نیز به هم بزند. باغدار باید علت عدم جذب آهن را پیدا کند، نه اینکه فقط مقدار آهن را افزایش دهد.
اشتباه دیگری که زیاد دیده میشود، آبیاری سنگین برای «رساندن کود به ریشه» است. اگر خاک زهکشی ضعیفی داشته باشد، این کار اکسیژن ریشه را کم میکند و کلروز را تشدید میکند. USU نیز رابطه بین رطوبت طولانی خاک و تشدید کلروز آهن در هلو را گزارش کرده است.
استفاده از آهن نامناسب در خاک آهکی هم نتیجه ضعیفی دارد. UC IPM توصیه میکند در خاکهای آهکی برای اصلاح کلروز آهن سراغ آهن کلاته بروید و از مصرف نمکهای آهن در خاک چنین زمینهایی پرهیز کنید.
مشاوره تخصصی برای انتخاب و خرید نهال
برای دریافت خدمات مشاورهای درباره خرید نهال اصلاح شده و نهالهای شناسنامهدار، همچنین آشنایی با روش صحیح کاشت ارقام هلو و انتخاب نهال مناسب اهمیت زیادی دارد. کارشناسان نهالستان گردو پیوندی کرج میتوانند با توجه به شرایط اقلیمی منطقه، میزان سرمای زمستان، زمان گلدهی، نوع خاک، فضای کشت و هدف شما از احداث باغ، برای انتخاب نهال مناسب راهنمایی لازم را ارائه دهند.
نهالستان گردو پیوندی کرج علاوه بر تخصص در تولید گردو، ارقام مختلف نهال میوه را نیز با هدف تأمین نیاز باغداران و علاقهمندان به کشت انواع درختان میوه عرضه میکند. برای انتخاب بین ارقام مختلف، توجه به اقلیم، کیفیت نهال، زمان کاشت و هدف باغ اهمیت دارد. دریافت مشاوره پیش از سفارش میتواند مسیر انتخاب نهال و شروع کاشت را برای باغدار روشنتر کند.
جمعبندی
زرد شدن برگ هلو به جز رگبرگها یک نشانه مهم است، اما درمان آن فقط با اضافه کردن آهن به خاک پایان نمییابد. ابتدا برگهای جوان را بررسی کنید، الگوی سبز ماندن رگبرگها را ببینید و سپس pH، زهکشی و وضعیت ریشه را ارزیابی کنید. اگر خاک قلیایی و آهکی دارید، آهن کلاته معمولاً انتخاب مناسبتری نسبت به نمکهای معمول آهن است و محلولپاشی میتواند برای اصلاح سریعتر علائم ظاهری کاربرد داشته باشد.
مهمترین نکته این است که «درمان سریع» را با «درمان ریشهای» اشتباه نگیریم. برگ ممکن است با دریافت آهن مناسب سریعتر واکنش نشان دهد، اما اگر آبماندگی، pH بالا یا ضعف ریشه همچنان ادامه داشته باشد، مشکل دوباره برمیگردد. با تشخیص دقیق و مدیریت همزمان تغذیه، آب و خاک، میتوان شادابی برگهای جدید را حفظ کرد و از افت رشد و عملکرد درخت جلوگیری کرد.
شناسنامه مقاله :
نویسنده : مهندس نیلوفر محمدی ، کارشناس ارشد باغبانی
نوشته شده توسط : دکتر سارا تهرانی
بازبینی علمی : تیم مرکز تخصصی نهالستان گردو پیوندی کرج / gerdo.org
اخرین به روزرسانی : 1405/06/28