- نهال گردو
- نهال پسته
- نهال بادام
- نهال گلابی
- نهال زیتون
- نهال فندق
- نهال آلبالو
- نهال انار
- نهال انگور
- نهال بلوبری
- نهال سیب
- نهال گیلاس
- نهال شاه بلوط
- نهال شلیل
- نهال نارنگی
- نهال شاه توت
- نهال سنجد
- نهال زرشک
- نهال سماق
- نهال نارنج
- نهال انجیر
- نهال موز
- نهال آناناس
- نهال زغال اخته
- نهال لیموترش
- نهال لیموشیرین
- نهال زردآلو
- نهال خرمالو
- نهال گوجه سبز
- نهال ازگیل
- نهال زالزالک
- نهال چیکو
- نهال گواوا
- نهال پاپایا
- نهال توت موزی
- نهال گریپ فروت
- نهال توت
- نهال کیوی
- نهال آلو
- نهال تمشک
- نهال کنار
- نهال پوملو
- نهال کامکوات
- نهال انبه
- نهال هلو
- نهال پرتقال
- نهال فلفل سیاه
- نهال به
- نهال عناب
بیمه نهال‌های گردوی تازه‌کاشته؛ شرایط پرداخت خسارت سرما و طوفان توسط صندوق بیمه
بیمه نهال‌های گردوی تازه‌کاشته؛ شرایط پرداخت خسارت سرما و طوفان توسط صندوق بیمه
وقتی باغدار چند صد نهال گردوی تازه‌کاشته را در زمین می‌نشاند، بخش مهمی از سرمایه خود را به یک فصل آب‌وهوا گره می‌زند. نهال جوان هنوز ریشه گسترده و تنه قدرتمند ندارد و یک سرمای شدید، یخبندان یا طوفان می‌تواند به ریشه، تنه و شاخه‌های آن آسیب جدی بزند. همین موضوع باعث شده بیمه نهال گردو برای باغدارانی که تازه باغ خود را راه‌اندازی کرده‌اند، اهمیت زیادی پیدا کند. قانون بیمه محصولات کشاورزی نیز درختان و محصولات کشاورزی را در برابر برخی حوادث طبیعی و قهری مانند طوفان، سرمازدگی و یخبندان در حوزه فعالیت صندوق بیمه کشاورزی قرار داده است.
اما یک نکته مهم وجود دارد؛ هر نهال تازه‌کاشته‌ای به شکل خودکار و بدون بررسی شرایط، خسارت دریافت نمی‌کند. باغدار باید پیش از حادثه نوع پوشش، زمان صدور بیمه‌نامه، ارزش مورد بیمه، خطرهای تحت پوشش و شرایط اعلام خسارت را بداند. در واقع، بیمه زمانی برای باغدار معنا پیدا می‌کند که قبل از وقوع حادثه، قرارداد مناسب را انتخاب کند و اطلاعات باغ را دقیق در اختیار بیمه‌گر بگذارد.
چرا بیمه نهال گردو برای باغ تازه‌کاشته اهمیت دارد؟
نهال گردوی تازه‌کاشته هنوز ذخیره غذایی و سیستم ریشه‌ای گسترده یک درخت بالغ را ندارد. اگر سرمای شدید پس از کاشت رخ دهد، ریشه‌های جوان، بافت تنه و جوانه‌ها ممکن است آسیب ببینند. طوفان نیز می‌تواند نهال را خم کند، از خاک بیرون بکشد یا به شاخه‌های تازه رشد کرده صدمه بزند. شدت خسارت به زمان وقوع حادثه، وضعیت رشد نهال، رطوبت خاک، دمای هوا، سرعت باد و کیفیت مراقبت باغدار بستگی دارد.
بیمه در چنین شرایطی نقش یک سپر مالی را ایفا می‌کند، نه یک روش جلوگیری از حادثه. صندوق بیمه محصولات کشاورزی اساساً با هدف حمایت از بخش کشاورزی در برابر حوادث طبیعی و قهری فعالیت می‌کند و در اساسنامه آن خطرهایی مانند سرمازدگی، یخبندان، طوفان، سیل، تگرگ و آتش‌سوزی آمده است.
البته باغدار نباید صرفاً با شنیدن نام «سرما» یا «طوفان» تصور کند که هر خسارتی بدون بررسی پرداخت خواهد شد. کارشناسی خسارت، نوع بیمه‌نامه، محدوده پوشش و شرایط قرارداد اهمیت زیادی دارند. به همین دلیل، متن بیمه‌نامه و تعرفه همان سال باید مبنای تصمیم نهایی قرار بگیرد.
آیا نهال تازه‌کاشته گردو را می‌توان بیمه کرد؟
پاسخ این سؤال به نوع طرح بیمه‌ای و شرایط همان سال بستگی دارد. قانون، درختان و محصولات کشاورزی را در دامنه فعالیت بیمه کشاورزی قرار داده است، اما هر محصول و هر منطقه ممکن است تعرفه و ضوابط خاص خود را داشته باشد. بنابراین باغدار باید هنگام مراجعه برای بیمه، دقیقاً اعلام کند که باغ در مرحله احداث قرار دارد و نهال‌ها تازه کاشته شده‌اند.
در چنین شرایطی چند اطلاعات اهمیت ویژه پیدا می‌کنند:
- تعداد نهال‌های کاشته‌شده
- مساحت باغ
- رقم یا ارقام گردو
- سن نهال
- تاریخ کاشت
- منطقه و محل باغ
- وضعیت آبیاری
- ارزش نهال‌ها و هزینه احداث
- خطرهای تحت پوشش بیمه‌نامه
- زمان شروع و پایان اعتبار بیمه
این اطلاعات به بیمه‌گر کمک می‌کند وضعیت باغ را دقیق‌تر ارزیابی کند. باغدار نیز با ثبت اطلاعات صحیح، هنگام اعلام خسارت مدارک روشن‌تری در اختیار خواهد داشت.
صندوق بیمه محصولات کشاورزی چه خطرهایی را پوشش می‌دهد؟
قانون بیمه محصولات کشاورزی، پوشش انواع محصولات کشاورزی و درختان را در برابر مجموعه‌ای از حوادث طبیعی و قهری پیش‌بینی کرده است. در متن قانون، خطرهایی مانند تگرگ، طوفان، خشکسالی، زلزله، سیل، سرمازدگی، یخبندان، آتش‌سوزی، صاعقه و برخی آفات و بیماری‌های عمومی و قرنطینه‌ای ذکر شده‌اند.
با این حال، باغدار باید بین «فهرست کلی خطرهای قابل بیمه» و «خطرهای درج‌شده در بیمه‌نامه خود» تفاوت بگذارد. ممکن است یک تعرفه خاص همه این خطرها را هم‌زمان پوشش ندهد یا برای یک محصول، منطقه یا دوره رشد، شرایط متفاوتی تعیین کند. بنابراین عبارت «صندوق طوفان و سرما را پوشش می‌دهد» به تنهایی برای تصمیم‌گیری کافی نیست.
در برخی گزارش‌های مربوط به بیمه باغات نیز عواملی مانند سرما، یخبندان، طوفان، سیل و تگرگ در پوشش‌های باغی دیده می‌شوند. برای نمونه، گزارش انجمن پسته ایران از پوشش سرما و طوفان در بیمه باغات پسته سخن می‌گوید و نشان می‌دهد که نوع خطر و جزئیات پوشش در هر محصول اهمیت دارد.
خسارت سرما به نهال گردو چگونه ارزیابی می‌شود؟
سرما همیشه یک اثر یکسان روی نهال ایجاد نمی‌کند. یک افت دمای کوتاه ممکن است فقط جوانه‌ها را آسیب بزند، اما یخبندان شدید می‌تواند بافت تنه یا ریشه را هم درگیر کند. زمان وقوع سرما نیز اهمیت دارد؛ نهالی که در خواب زمستانی قرار دارد، شرایط متفاوتی نسبت به نهالی دارد که زودتر از موعد وارد رشد شده است.
کارشناس هنگام ارزیابی خسارت، نشانه‌های آسیب را بررسی می‌کند و وضعیت باغ را با شرایط بیمه‌نامه تطبیق می‌دهد. باغدار نباید قبل از بازدید کارشناس، شاخه‌ها یا نهال‌های آسیب‌دیده را بدون ثبت مستندات جمع‌آوری کند. بهتر است از محل خسارت، تنه، ریشه نمایان‌شده، شاخه‌ها و وضعیت کلی باغ عکس و فیلم تهیه کند.
پس از حادثه، این اقدامات را سریع انجام دهید:
- تاریخ و ساعت تقریبی حادثه را ثبت کنید.
- از نهال‌های آسیب‌دیده عکس واضح بگیرید.
- محدوده خسارت را مشخص کنید.
- تعداد نهال‌های آسیب‌دیده را یادداشت کنید.
- وضعیت آب‌وهوا و دمای منطقه را ثبت کنید.
- موضوع را طبق مهلت بیمه‌نامه به مرجع مربوط اعلام کنید.
- قبل از حذف کامل نهال‌های خسارت‌دیده، دستورالعمل بیمه‌گر را دریافت کنید.
این مستندات به کارشناسی دقیق‌تر کمک می‌کنند و از اختلاف درباره زمان و شدت خسارت کم می‌کنند.
طوفان چگونه به نهال‌های تازه‌کاشته گردو آسیب می‌زند؟
نهال تازه‌کاشته معمولاً نسبت به درخت بالغ مقاومت کمتری در برابر باد دارد. ریشه هنوز حجم زیادی از خاک را درگیر نکرده و تنه نیز قطر و استحکام محدودی دارد. اگر باغدار بلافاصله پس از کاشت، قیم مناسب نصب نکند، باد شدید می‌تواند نهال را خم کند یا ریشه آن را از جای خود حرکت دهد.
طوفان فقط به شکستن شاخه محدود نمی‌شود. در باغ تازه احداث‌شده، باد شدید ممکن است باعث کج شدن تنه، جابه‌جایی خاک اطراف ریشه، شکستگی پیوند یا حتی بیرون آمدن بخشی از ریشه شود. شدت خسارت نیز به سرعت باد، رطوبت خاک، نوع خاک، کیفیت قیم و وضعیت استقرار نهال بستگی دارد.
برای کاهش ریسک طوفان، باغدار می‌تواند از چند اقدام ساده کمک بگیرد:
- نصب قیم محکم در کنار نهال
- بستن نهال با بست نرم و غیرآسیب‌زننده
- جلوگیری از آبیاری بیش از حد پیش از طوفان
- اصلاح تکیه‌گاه نهال پس از بارندگی شدید
- کنترل علف‌های هرز اطراف نهال
- بررسی وضعیت خاک اطراف ریشه پس از باد شدید
این اقدامات جای بیمه را نمی‌گیرند، اما احتمال خسارت سنگین را کاهش می‌دهند.
آیا بیمه تمام قیمت نهال گردو را پس می‌دهد؟
خیر؛ باغدار نباید انتظار داشته باشد که هر حادثه، کل هزینه پرداخت‌شده برای احداث باغ را به او برگرداند. مبلغ خسارت به ارزش بیمه‌شده، نوع پوشش، درصد خسارت، فرانشیز، شرایط قرارداد و روش ارزیابی خسارت وابسته است.
به همین دلیل، قیمت نهال گردو به تنهایی معیار تعیین غرامت نیست. هزینه آماده‌سازی زمین، آبیاری، کود، کارگری، قیم و سایر هزینه‌های احداث باغ ممکن است در محاسبات بیمه‌ای شرایط متفاوتی داشته باشند. باغدار باید هنگام انعقاد قرارداد دقیقاً بپرسد چه چیزی را بیمه می‌کند و سقف تعهد بیمه‌گر چقدر است.
یک اشتباه رایج این است که باغدار ارزش واقعی سرمایه خود را با مبلغ تعهد بیمه یکی تصور کند. بهتر است این دو عدد را جداگانه یادداشت کنید و پیش از امضا، جدول تعهدات بیمه‌نامه را بخوانید.
فرانشیز در بیمه نهال گردو چه نقشی دارد؟
فرانشیز بخشی از خسارت است که طبق قرارداد، مسئولیت آن بر عهده بیمه‌گذار باقی می‌ماند. بنابراین حتی اگر حادثه در محدوده پوشش بیمه قرار داشته باشد، ممکن است بیمه‌گر تمام خسارت محاسبه‌شده را پرداخت نکند.
در زمان عقد قرارداد، باغدار باید درباره درصد یا مبلغ فرانشیز سؤال کند. همچنین باید بداند کارشناسی خسارت با چه مبنایی انجام می‌گیرد و چه حداقلی برای پرداخت غرامت وجود دارد. این جزئیات در تصمیم اقتصادی باغدار نقش مهمی دارند.
برای مثال، فرض کنید ارزش بیمه‌ای هر نهال ۵۰۰ هزار تومان تعیین شده و حادثه به بخشی از نهال‌ها آسیب زده است. اگر قرارداد درصدی از خسارت را به عنوان فرانشیز تعیین کند، غرامت نهایی با ارزش اسمی تمام نهال‌ها برابر نخواهد بود. این مثال فقط مفهوم فرانشیز را توضیح می‌دهد و نباید آن را نرخ واقعی بیمه نهال گردو دانست.
بعد از سرما یا طوفان برای دریافت خسارت چه کنیم؟
مهم‌ترین کار پس از حادثه، حفظ شواهد خسارت است. باغدار نباید عجولانه نهال‌های آسیب‌دیده را از زمین خارج کند یا شاخه‌های شکسته را دور بریزد. ابتدا باید شرایط بیمه‌نامه را بررسی کند و در مهلت تعیین‌شده، حادثه را به مرجع مربوط گزارش دهد.
بعد از ثبت خسارت، کارشناس وضعیت باغ را بررسی می‌کند. او میزان آسیب، عامل خسارت و ارتباط آن با پوشش بیمه را ارزیابی می‌کند. باغدار نیز باید اطلاعات و مدارک لازم را در اختیار کارشناس قرار دهد.
مدارکی مانند این موارد می‌توانند اهمیت داشته باشند:
- بیمه‌نامه
- مدارک مالکیت یا بهره‌برداری باغ
- مشخصات باغ و مساحت
- اطلاعات تعداد و نوع نهال‌ها
- فاکتور یا اسناد خرید در صورت نیاز
- تصاویر قبل و بعد از حادثه
- گزارش‌های مرتبط با حادثه
- مدارک شناسایی و اطلاعات بانکی طبق ضوابط
شرایط دقیق مدارک را باید از مرجع صادرکننده بیمه‌نامه دریافت کرد، زیرا دستورالعمل‌ها و تعرفه‌ها ممکن است در دوره‌های مختلف تغییر کنند.
چه زمانی برای بیمه نهال گردو اقدام کنیم؟
زمان بیمه اهمیت زیادی دارد. باغدار نباید بعد از وقوع سرما یا طوفان برای خرید بیمه اقدام کند و انتظار دریافت خسارت همان حادثه را داشته باشد. قرارداد باید پیش از شروع خطر و طبق دوره پذیرش بیمه‌گر برقرار شود.
این نکته برای نهال‌های تازه‌کاشته اهمیت بیشتری دارد، زیرا باغدار معمولاً در ماه‌های ابتدایی احداث باغ با چند ریسک هم‌زمان روبه‌رو است. سرمای ناگهانی، باد شدید، بارندگی سنگین و خطاهای آبیاری می‌توانند به نهال جوان آسیب بزنند.
بهتر است قبل از کاشت یا بلافاصله پس از برنامه‌ریزی احداث باغ، درباره بیمه همان منطقه سؤال کنید. شرایط منطقه‌ای، زمان پذیرش و نوع محصول مورد بیمه را از مرجع بیمه‌ای مربوط بپرسید و سپس قرارداد مناسب را انتخاب کنید.
خرید نهال سالم چه ارتباطی با کاهش ریسک بیمه دارد؟
بیمه فقط خسارت مالی ناشی از حادثه را مدیریت می‌کند. اگر باغدار نهال ضعیف، بیمار یا نامتناسب با اقلیم انتخاب کند، بسیاری از مشکلات بعدی ارتباط مستقیمی با سرما یا طوفان ندارند. بنابراین کیفیت اولیه نهال، نقش مهمی در مدیریت ریسک باغ دارد.
در زمان فروش نهال گردو نیز باغدار باید مشخصات نهال را دریافت کند و درباره رقم، پایه، سن، سلامت ریشه و وضعیت پیوند سؤال بپرسد. این اطلاعات بعدها برای مدیریت باغ و نگهداری سوابق اهمیت پیدا می‌کنند.
نهالستان معتبر نیز باید اطلاعات روشن درباره محصول ارائه کند. اگر باغدار پیش از خرید مشخصات نهال را ثبت کند، در آینده تشخیص علت ضعف، خشکیدگی یا خسارت آسان‌تر خواهد شد. چنین رویکردی هزینه‌های ناشی از تصمیم‌های اشتباه را کاهش می‌دهد.
نهالستان چه نقشی در کاهش خسارت سرما و طوفان دارد؟
انتخاب منبع مناسب برای تهیه نهال، اولین مرحله مدیریت ریسک باغ است. باغدار باید نهال متناسب با اقلیم منطقه، خاک، ارتفاع، سرمای زمستان و هدف اقتصادی خود انتخاب کند. یک نهال سالم با ریشه مناسب، شانس بیشتری برای استقرار سریع و رشد متعادل دارد.
هنگام مراجعه به نهالستان فقط به ظاهر سبز و ارتفاع نهال توجه نکنید. ریشه، محل پیوند، سلامت تنه، وجود زخم، وضعیت جوانه‌ها و سازگاری رقم با منطقه اهمیت بیشتری دارند. همچنین بهتر است مشخصات خرید را نگه دارید تا سوابق هر قطعه باغ در دسترس بماند.
برای باغ تازه احداث، این پرسش‌ها را پیش از خرید مطرح کنید:
- نهال چه رقمی است؟
- پایه نهال چیست؟
- نهال چه سنی دارد؟
- محل پیوند سالم است؟
- ریشه آسیب یا پوسیدگی دارد؟
- رقم با سرمای منطقه سازگار است؟
- مشخصات نهال در فاکتور ثبت می‌شود؟
این اطلاعات به باغدار کمک می‌کنند تصمیم دقیق‌تری بگیرد و ریسک‌های سال‌های نخست را بهتر مدیریت کند.
جدول مقایسه ریسک‌های مهم نهال گردوی تازه‌کاشته
| عامل خسارت | نوع آسیب احتمالی | اقدام پیشگیرانه | اقدام مهم پس از حادثه |
|---|---|---|---|
| سرما و یخبندان | آسیب جوانه، تنه یا ریشه | انتخاب زمان کاشت مناسب و مراقبت از رطوبت خاک | ثبت دما و تصویربرداری از خسارت |
| طوفان | خم شدن، شکستگی یا جابه‌جایی نهال | قیم‌گذاری اصولی و کنترل وضعیت خاک | ثبت محل شکستگی و وضعیت ریشه |
| بارندگی شدید | شست‌وشوی خاک و آسیب ریشه | زهکشی مناسب | بررسی طوقه و ریشه |
| برف سنگین | شکست شاخه یا خم شدن نهال | تربیت تنه و تکیه‌گاه مناسب | مستندسازی خسارت پیش از اصلاح |
| خشکی شدید | ضعف ریشه و کاهش استقرار | آبیاری منظم و مدیریت رطوبت | بررسی شرایط آبیاری و خاک |
این جدول یک راهنمای مدیریتی است و جایگزین مفاد بیمه‌نامه نیست. برای تعیین خسارت، شرایط قرارداد و دستورالعمل بیمه‌گر معیار اصلی خواهد بود.
اشتباهاتی که ممکن است دریافت خسارت را سخت کنند
یکی از اشتباه‌های مهم، اقدام برای بیمه پس از وقوع حادثه است. بیمه برای مدیریت ریسک پیش از حادثه طراحی شده و باغدار باید زمان پذیرش و شروع پوشش را از قبل بداند. اشتباه دوم، بی‌توجهی به مفاد قرارداد است؛ صرف قرار داشتن نام سرما یا طوفان در فهرست کلی خطرها، پرداخت قطعی خسارت را تضمین نمی‌کند.
اشتباه دیگر به مستندسازی مربوط می‌شود. اگر باغدار بلافاصله پس از حادثه نهال‌های آسیب‌دیده را جمع کند یا شاخه‌های شکسته را بدون ثبت شواهد هرس کند، کارشناس اطلاعات کمتری برای ارزیابی خواهد داشت. بهتر است ابتدا از خسارت عکس بگیرید و سپس طبق دستور بیمه‌گر اقدامات اصلاحی را انجام دهید.
همچنین نباید هزینه‌های مختلف باغ را با ارزش بیمه‌شده یکی دانست. هزینه خرید نهال، آماده‌سازی زمین، آبیاری و کارگری ممکن است در قرارداد بیمه جایگاه یکسانی نداشته باشند. خواندن دقیق تعهدات قبل از پرداخت حق بیمه، جلوی بسیاری از سوءتفاهم‌ها را می‌گیرد.
آیا بیمه برای هر باغ گردو یکسان است؟
خیر. شرایط بیمه به محصول، منطقه، دوره بیمه، نوع خطر و تعرفه مربوط وابسته است. حتی اگر قانون، دامنه کلی فعالیت صندوق را مشخص کرده باشد، قرارداد اجرایی می‌تواند جزئیات خاص خود را داشته باشد.
گزارش‌های مربوط به بیمه باغات نیز تفاوت پوشش‌ها را نشان می‌دهند. برای نمونه، در بیمه باغات پسته، خطرهایی مانند سرما، طوفان، سیل و تگرگ در پوشش‌های مختلف مطرح شده‌اند و برخی خطرها نیز در قالب پوشش تکمیلی مطرح شده‌اند. این موضوع نشان می‌دهد باغدار باید دقیقاً تعرفه و بیمه‌نامه محصول خود را بررسی کند.
پس نمی‌توان یک رقم ثابت برای همه باغ‌های گردو اعلام کرد. مساحت باغ، تعداد نهال، منطقه، نوع پوشش و ارزش مورد بیمه، همگی روی محاسبات اثر دارند.
مشاوره تخصصی برای انتخاب و خرید نهال
برای دریافت خدمات مشاوره‌ای درباره خرید نهال اصلاح شده و نهال‌های شناسنامه‌دار، همچنین آشنایی با روش صحیح کاشت گردو، انتخاب بذر سالم و مناسب و تشخیص نهال باکیفیت، اهمیت زیادی دارد. کارشناسان نهالستان گردو پیوندی کرج می‌توانند با توجه به شرایط اقلیمی منطقه، میزان سرمای زمستان، زمان گلدهی، نوع خاک، فضای کشت و هدف شما از احداث باغ، برای انتخاب بذر یا نهال مناسب راهنمایی لازم را ارائه دهند.
نهالستان گردو پیوندی کرج علاوه بر تخصص در تولید گردو، ارقام مختلف نهال میوه را نیز با هدف تأمین نیاز باغداران و علاقه‌مندان به کشت انواع درختان میوه عرضه می‌کند. برای انتخاب بذر مناسب جهت تولید پایه، یا انتخاب نهال پیوندی برای احداث باغ، توجه به اقلیم، کیفیت بذر یا نهال، زمان کاشت و هدف باغ اهمیت دارد. دریافت مشاوره پیش از کاشت یا سفارش می‌تواند مسیر انتخاب بذر و نهال مناسب را برای باغدار روشن‌تر کند.
جمع‌بندی
بیمه نهال گردو یکی از ابزارهای مدیریت ریسک برای باغدارانی است که می‌خواهند سرمایه سال‌های نخست احداث باغ را در برابر برخی حوادث طبیعی محافظت کنند. قانون بیمه محصولات کشاورزی، درختان و محصولات کشاورزی را در برابر خطرهایی مانند سرمازدگی، یخبندان، طوفان، سیل و تگرگ در چارچوب فعالیت صندوق قرار داده است، اما شرایط واقعی پرداخت خسارت به نوع بیمه‌نامه، تعرفه، دوره پوشش، ارزش بیمه‌شده و نتیجه کارشناسی بستگی دارد.
باغدار باید قبل از وقوع حادثه اقدام کند، مشخصات نهال‌ها و باغ را دقیق ثبت کند، مفاد بیمه‌نامه را بخواند و پس از سرما یا طوفان، خسارت را سریع و مستند گزارش دهد. انتخاب نهال سالم، قیم‌گذاری، مدیریت آبیاری و مراقبت از ریشه نیز ریسک خسارت را کاهش می‌دهد. در نهایت، بیمه جای مراقبت اصولی از باغ را نمی‌گیرد؛ بلکه در کنار مدیریت صحیح، پشتوانه‌ای برای کنترل بخشی از ریسک مالی باغدار فراهم می‌کند.
شناسنامه مقاله :
نویسنده : مهندس نیلوفر محمدی ، کارشناس ارشد باغبانی
نوشته شده توسط : دکتر سارا تهرانی
بازبینی علمی : تیم مرکز تخصصی نهالستان گردو پیوندی کرج / gerdo.org
اخرین به روزرسانی : 1405/07/8