نهال گردو را در چاله ۴۰ سانتی کاشتید؟ فاجعه‌ای که ریشه را در ۲ سالگی متوقف می‌کند!

نهال گردو را در چاله ۴۰ سانتی کاشتید؟ فاجعه‌ای که ریشه را در ۲ سالگی متوقف می‌کند!

اگر نهال گردو را داخل چاله‌ای با عمق ۴۰ سانتی‌متر کاشته‌اید، هنوز نمی‌توان فقط با دیدن عدد ۴۰ درباره درست یا غلط بودن کار قضاوت کرد. شکل ریشه، ارتفاع طوقه، وضعیت خاک و عمقی که نهال در محل تولید رشد کرده، اهمیت بیشتری دارند. درخت گردو ریشه اصلی قدرتمندی دارد و در بسیاری از خاک‌ها می‌تواند به لایه‌های عمیق‌تر دسترسی پیدا کند. با این حال، دفن کردن بخش بالایی ریشه و طوقه در خاک، اکسیژن اطراف ریشه را کاهش می‌دهد و خطر بیماری‌های ریشه و طوقه را بالا می‌برد.

مشکل زمانی جدی‌تر می‌شود که باغدار تصور کند هرچه چاله عمیق‌تر باشد، ریشه فرصت بیشتری برای رشد پیدا می‌کند. این تصور درباره گردو همیشه درست نیست. اگر کف چاله نرم باشد، خاک بعد از آبیاری نشست می‌کند و تنه و طوقه پایین‌تر می‌روند. چنین حالتی می‌تواند محل اتصال ریشه و تنه را در محیط مرطوب و کم‌اکسیژن قرار دهد. از طرف دیگر، ریشه‌های گردو برای رشد سالم به خاک عمیق و زهکش مناسب نیاز دارند، نه صرفاً یک چاله عمیق و باریک. بنابراین، عمق کاشت نهال گردو باید با فرم واقعی ریشه و سطح طوقه هماهنگ باشد، نه با یک عدد ثابت برای همه نهال‌ها.

اگر قصد احداث باغ دارید، همین نکته باید پیش از خرید نهال گردو وارد تصمیم‌گیری شما شود. کیفیت نهال مهم است، اما نحوه انتقال آن از نهالستان به زمین و شیوه قرار دادن ریشه داخل خاک نیز روی رشد سال‌های اول اثر می‌گذارد. نهالی که ریشه سالم دارد، در چاله مناسب می‌نشیند و طوقه آن در ارتفاع درست قرار می‌گیرد، شانس بیشتری برای ساختن ریشه‌های فعال و تاج متعادل خواهد داشت.

چرا عدد ۴۰ سانتی‌متر به‌تنهایی معیار درستی برای کاشت نهال گردو نیست؟

باغدار هنگام حفر چاله معمولاً با متر یا بیل عمق را اندازه می‌گیرد و تصور می‌کند عدد مشخصی برای همه نهال‌ها وجود دارد. اما ریشه نهال گردو همیشه شکل یکسانی ندارد. نهال ریشه‌لخت، نهال گلدانی، نهال دوساله و نهال‌هایی که ریشه اصلی بلندتری دارند، نیاز یکسانی ندارند. حتی بافت خاک هم روی انتخاب محل کاشت اثر دارد.

راهنمای UC IPM برای گردو تأکید می‌کند که چاله باید به اندازه ریشه‌ها عمق داشته باشد و نهال نباید عمیق‌تر از سطح رشد قبلی خود داخل خاک بنشیند. همین منبع برای گردو، چاله‌ای با عرض حدود ۱۸ تا ۲۴ اینچ و عمق حدود ۱۰ تا ۱۲ اینچ را در شرایط موردنظر خود ذکر می‌کند. بنابراین، یک چاله ۴۰ سانتی‌متری الزاماً نسخه مناسب همه باغ‌ها نیست.

نکته مهم اینجاست: باغدار باید ابتدا ریشه و طوقه را ببیند و بعد عمق چاله را تعیین کند. اگر ریشه اصلی بدون خم شدن در چاله قرار می‌گیرد، کف چاله جای مناسبی برای نشستن ریشه فراهم می‌کند و طوقه در سطح درست قرار دارد، عمق کافی است. اما اگر برای پر کردن چاله مجبور شوید خاک بیشتری روی طوقه بریزید، عمق اضافه به ضرر نهال تمام خواهد شد.

فاجعه واقعی از جایی شروع می‌شود که طوقه زیر خاک دفن شود

طوقه همان ناحیه‌ای است که تنه به سیستم ریشه‌ای متصل می‌شود و ریشه‌های اصلی از اطراف آن خارج می‌شوند. این بخش نباید چندین سانتی‌متر زیر خاک دفن شود. وقتی خاک اطراف طوقه بالا می‌آید، تبادل هوا در بخش بالایی ریشه کاهش پیدا می‌کند و رطوبت برای مدت طولانی‌تری اطراف بافت حساس باقی می‌ماند.

در گردو، این موضوع اهمیت زیادی دارد. UC ANR هشدار می‌دهد که کاشت بیش از حد عمیق می‌تواند حساسیت درخت را به بیماری پوسیدگی طوقه افزایش دهد، زیرا خاک مرطوب با بخش بالایی پایه تماس پیدا می‌کند. همین منبع تأکید دارد که پس از نشست خاک، درخت باید تقریباً در همان عمقی قرار بگیرد که در محل تولید رشد کرده بود.

نشست خاک نیز یکی از خطاهای پنهان است. ممکن است روز کاشت، سطح طوقه کاملاً درست به نظر برسد. چند آبیاری بعد، خاک نرم می‌شود و نهال چند سانتی‌متر پایین می‌رود. به همین دلیل، باغدار نباید نهال را فقط با سطح خاک اولیه تنظیم کند. کف چاله باید محکم باشد و ریشه‌ها روی خاکی قرار بگیرند که بعداً نشست شدید نداشته باشد.

ریشه گردو چرا با کاشت عمیق واکنش منفی نشان می‌دهد؟

ریشه برای رشد فعال به آب، مواد غذایی و اکسیژن نیاز دارد. خاک خیس و فشرده، فضای هوایی کمتری در اطراف ریشه نگه می‌دارد. اگر این شرایط ادامه پیدا کند، ریشه‌های فعال نمی‌توانند عملکرد طبیعی خود را حفظ کنند. راهنمای کاشت درختان USU نیز توضیح می‌دهد که کاشت عمیق، دسترسی ریشه به اکسیژن را کاهش می‌دهد و می‌تواند سلامت ریشه و رشد آینده درخت را پایین بیاورد.

گردو از طرف دیگر، ریشه اصلی عمیقی دارد و خاک عمیق و زهکش مناسب را دوست دارد. این دو موضوع را نباید با یکدیگر اشتباه گرفت. «خاک عمیق» یعنی درخت در پروفیل مناسب خاک، فضای کافی برای توسعه ریشه داشته باشد. «چاله عمیق» یعنی باغدار ممکن است طوقه و بخش بالایی ریشه را پایین‌تر از سطح طبیعی قرار دهد.

این تفاوت ساده، یکی از مهم‌ترین نکات در عمق کاشت نهال گردو است. باغدار باید محیط ریشه را عمیق و سالم فراهم کند، اما نباید تنه و طوقه را داخل خاک فرو ببرد.

آیا کاشت نهال گردو در چاله ۴۰ سانتی همیشه اشتباه است؟

خیر. اگر ساختار ریشه نهال به عمق ۴۰ سانتی‌متر نیاز داشته باشد و طوقه در سطح صحیح بماند، خود عدد ۴۰ مشکل ایجاد نمی‌کند. برای نمونه، ممکن است ریشه اصلی یک نهال ریشه‌لخت بلند باشد و چاله‌ای عمیق‌تر برای جای دادن طبیعی ریشه لازم داشته باشد. در این حالت، معیار اصلی فرم ریشه و سطح طوقه است.

مشکل زمانی رخ می‌دهد که باغدار چاله را از قبل با یک عدد ثابت حفر کند و بعد برای پایین بردن نهال، خاک بیشتری روی ریشه و طوقه بریزد. چنین کاری ریشه را در موقعیتی قرار می‌دهد که با شرایط طبیعی رشد نهال هماهنگ نیست.

وضعیت هنگام کاشت	واکنش درست باغدار
ریشه اصلی بلند است	چاله را به اندازه ریشه عمیق کنید
طوقه نزدیک سطح ریشه قرار دارد	طوقه را هم‌سطح یا کمی بالاتر از خاک نگه دارید
خاک سنگین و زهکش ضعیف دارد	ارتفاع بستر یا پشته را افزایش دهید
ریشه داخل چاله خم می‌شود	چاله را اصلاح کنید و ریشه را تحت فشار نگذارید
کف چاله نرم و شل است	قبل از نشاندن نهال، بستر مناسب ایجاد کنید
خاک بعد از آبیاری نشست می‌کند	ارتفاع اولیه را با توجه به نشست احتمالی تنظیم کنید
ریشه آسیب‌دیده دارد	بخش‌های شکسته را تمیز اصلاح کنید

UC ANR نیز برای زمین‌های سنگین یا دارای زهکشی ضعیف، کاشت روی پشته یا برم را راهکاری برای دور کردن آب از ناحیه طوقه معرفی می‌کند.

از کجا بفهمیم نهال بیش از حد عمیق کاشته شده است؟

تشخیص زودهنگام می‌تواند جلوی خسارت چندساله را بگیرد. نخست به محل خروج ریشه‌های اصلی از تنه نگاه کنید. اگر این ناحیه چند سانتی‌متر زیر خاک قرار گرفته، احتمال کاشت عمیق وجود دارد.

بعد از آبیاری نیز سطح خاک را بررسی کنید. اگر خاک نشست کرده و تنه پایین‌تر رفته است، شرایط را دوباره ارزیابی کنید. وجود رطوبت دائمی اطراف طوقه، خاک بسیار فشرده، رشد ضعیف و تغییر رنگ بافت نزدیک سطح خاک هم می‌تواند زنگ خطر باشد.

چند نشانه مهم را کنار هم قرار دهید:

• طوقه زیر سطح خاک دیده نمی‌شود
• تنه از محل تماس با خاک حالت غیرطبیعی پیدا کرده است
• خاک اطراف تنه مدت زیادی خیس می‌ماند
• رشد سالانه نهال ضعیف‌تر از انتظار است
• برگ‌ها در فصل رشد شادابی کافی ندارند
• پس از آبیاری، آب مدت زیادی اطراف تنه باقی می‌ماند
• ریشه‌های اصلی در زمان اصلاح خاک مسیر طبیعی ندارند

البته هرکدام از این نشانه‌ها علت‌های دیگری هم دارند. بنابراین، باغدار نباید فقط با مشاهده یک علامت، مشکل را به عمق کاشت نسبت دهد.

اگر نهال گردو را خیلی عمیق کاشته‌اید، چه کاری انجام دهید؟

واکنش سریع همیشه به معنای بیرون کشیدن فوری نهال نیست. ابتدا باید مشخص کنید نهال چقدر پایین رفته و طوقه کجاست. اگر عمق اضافه کم باشد، کنار زدن بخشی از خاک اطراف طوقه می‌تواند شرایط را بهتر کند. اما اگر نهال به شکل محسوسی پایین‌تر از سطح طبیعی خود قرار گرفته، اصلاح اصولی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

در نهال جوان، اصلاح عمق معمولاً از جایی شروع می‌شود که باغدار خاک اضافی اطراف تنه را کنار می‌زند و محل واقعی طوقه را پیدا می‌کند. در خاک‌های سنگین، اصلاح زهکشی نیز اهمیت دارد. اگر آب اطراف ریشه جمع شود، فقط بالا آوردن سطح خاک مشکل را حل نمی‌کند.

راهنمای UC ANR برای کاشت گردو نیز بر این اصل تأکید دارد که چاله را فقط به اندازه ریشه حفر کنید، ریشه‌ها را در مسیر طبیعی خود قرار دهید و از باقی ماندن فضای خالی زیر ریشه جلوگیری کنید.

ریشه را داخل چاله نپیچانید؛ این اشتباه از عمق زیاد هم خطرناک است

گاهی باغدار برای جا دادن ریشه اصلی، آن را خم می‌کند یا به شکل حلقه‌ای داخل چاله می‌چرخاند. این کار شاید در روز اول مشکل خاصی نشان ندهد، اما مسیر طبیعی ریشه را تغییر می‌دهد. ریشه باید در جهتی رشد کند که فضای کافی در اختیار داشته باشد.

راهنمای کاشت نهال USU نیز تأکید می‌کند که کف چاله باید آن‌قدر عمق داشته باشد که ریشه بدون خم شدن شدید داخل خاک قرار بگیرد. در غیر این صورت، اصلاح ریشه بهتر از مجبور کردن آن به شکل نامناسب است.

برای نهال گردو، این نکته اهمیت بیشتری دارد، زیرا ریشه اصلی آن در مراحل ابتدایی رشد نقش مهمی دارد. پس چاله را برای ریشه طراحی کنید، نه برای عددی که از قبل روی کاغذ نوشته‌اید.

چرا خاک کف چاله باید محکم باشد؟

یکی از اشتباه‌های رایج، حفر چاله و کاشت نهال روی خاک کاملاً نرم و شل است. بعد از آبیاری، خاک فشرده می‌شود و نهال پایین‌تر می‌رود. همین اتفاق می‌تواند عمق کاشت نهال گردو را بدون اینکه باغدار متوجه شود، تغییر دهد.

کف چاله باید سطحی پایدار برای ریشه ایجاد کند. ریشه‌ها باید روی بستر مناسبی قرار بگیرند و فضای خالی زیر آن‌ها باقی نماند. در دستورالعمل UC ANR نیز پر کردن تدریجی خاک و حذف حفره‌های خالی اطراف ریشه اهمیت دارد.

پس از کاشت، آبیاری اولیه به نشست طبیعی خاک کمک می‌کند. اگر سطح خاک پایین رفت، باغدار باید ارتفاع و وضعیت طوقه را دوباره بررسی کند. این کنترل ساده می‌تواند جلوی دفن تدریجی طوقه را بگیرد.

عمق کاشت چه ارتباطی با آبیاری نهال گردو دارد؟

نهال تازه‌کاشته‌شده برای توسعه ریشه به رطوبت یکنواخت نیاز دارد. با این حال، آبیاری زیاد و سطحی می‌تواند شرایط نامناسبی برای ریشه ایجاد کند. UC IPM برای گردو بر آبیاری عمیق و پرهیز از آبیاری‌های سبک و مکرر تأکید دارد، زیرا آبیاری سطحی می‌تواند ریشه‌ها را در لایه کم‌عمق خاک نگه دارد.

وقتی نهال را عمیق بکارید و هم‌زمان اطراف تنه را مرتب خیس کنید، ریسک مشکل بیشتر می‌شود. خاک نزدیک طوقه مدت بیشتری مرطوب می‌ماند. در مقابل، آبیاری هدفمند در محدوده ریشه و دور از تماس مستقیم با تنه، شرایط بهتری برای رشد ایجاد می‌کند.

برای همین، بعد از کاشت نهال گردو باید دو موضوع را هم‌زمان مدیریت کنید:

1. طوقه در ارتفاع درست باقی بماند
2. رطوبت به محدوده واقعی ریشه برسد

این دو اصل در کنار هم، پایه مناسبی برای رشد نهال در سال‌های اول می‌سازند.

خاک سنگین دارید؟ عمق بیشتر راه‌حل نیست

در زمین‌های رسی و سنگین، برخی باغداران برای فرار از مشکل زهکشی، چاله را عمیق‌تر می‌کنند. این کار گاهی نتیجه معکوس دارد. اگر آب در لایه پایین چاله جمع شود، ریشه در محیط کم‌اکسیژن قرار می‌گیرد.

برای چنین زمین‌هایی، اصلاح مسیر خروج آب اهمیت بیشتری از افزایش عمق چاله دارد. کاشت روی پشته یا برم، ایجاد شیب مناسب برای خروج آب و جلوگیری از آبیاری بیش از نیاز می‌تواند شرایط را بهتر کند. UC IPM نیز برای خاک‌های دارای زهکشی ضعیف، ایجاد بستر مرتفع را پیشنهاد می‌کند.

اگر باغدار پیش از کاشت، نفوذ آب را بررسی کند، تصمیم دقیق‌تری می‌گیرد. کافی است بعد از آبیاری آزمایشی، سرعت فرو رفتن آب در خاک را بررسی کند. خاکی که آب را ساعت‌ها در اطراف چاله نگه می‌دارد، به مدیریت زهکشی نیاز دارد.

نقش کیفیت نهال در تحمل خطای کاشت چقدر است؟

نهال سالم معمولاً ریشه‌های مناسب‌تر و ساختار متعادل‌تری دارد، اما هیچ نهالی نمی‌تواند خطای شدید در کاشت را جبران کند. حتی یک نهال با ریشه قوی اگر چندین سانتی‌متر بیش از سطح طبیعی خود داخل خاک برود، با شرایط نامناسبی روبه‌رو خواهد شد.

هنگام انتخاب نهال، سلامت ریشه را بررسی کنید. ریشه‌های شکسته، خشک یا پوسیده می‌توانند استقرار نهال را دشوار کنند. راهنمای دانشگاهی گردو نیز تأکید دارد که ریشه‌های آسیب‌دیده پیش از کاشت باید اصلاح شوند و ریشه‌های خشک نباید مدت زیادی بدون رطوبت باقی بمانند.

در این مرحله، فروش نهال گردو در مناطق مختلف نباید فقط بر ظاهر تاج یا ارتفاع نهال تمرکز کند. اطلاعات مربوط به پایه، سن، سلامت ریشه و شرایط تولید نهال برای تصمیم باغدار ارزش بیشتری دارد.

قیمت پایین‌تر همیشه به معنای خرید اقتصادی‌تر نیست

باغدار هنگام مقایسه قیمت نهال گردو بهتر است فقط عدد روی فاکتور را نبیند. کیفیت ریشه، سلامت طوقه، نوع پایه، سن واقعی نهال و سازگاری آن با منطقه روی هزینه نهایی احداث باغ اثر دارند.

نهال ارزان اگر ریشه آسیب‌دیده داشته باشد یا شرایط کاشت نامناسبی را تحمل کرده باشد، می‌تواند هزینه‌های بعدی ایجاد کند. جایگزینی نهال، آبیاری اضافه، رشد ضعیف و تأخیر در شکل‌گیری تاج، بخشی از این هزینه پنهان هستند.

از طرف دیگر، قیمت بالاتر هم به‌تنهایی کیفیت را ثابت نمی‌کند. باغدار باید مشخصات فنی نهال را کنار قیمت بگذارد و بعد تصمیم بگیرد.

چطور یک چاله استاندارد برای نهال گردو آماده کنیم؟

قبل از ورود نهال به زمین، چند مرحله ساده را پشت سر بگذارید. ابتدا مسیر ریشه را نگاه کنید. سپس چاله را به اندازه‌ای حفر کنید که ریشه بدون پیچش و فشار در آن قرار بگیرد. عرض چاله نیز باید فضای کافی برای پخش شدن ریشه‌ها فراهم کند.

اگر خاک دیواره چاله در اثر بیل یا مته بیش از حد صاف و فشرده شده، سطح دیواره را کمی زبر کنید تا ریشه‌ها راحت‌تر وارد خاک اطراف شوند. دستورالعمل UC ANR نیز درباره چاله‌های مته‌ای، شکستن سطح صیقلی دیواره را برای جلوگیری از چرخش ریشه‌ها مطرح می‌کند.

سپس این ترتیب را دنبال کنید:

• محل طوقه را روی نهال پیدا کنید
• ریشه‌های شکسته را اصلاح کنید
• ریشه اصلی را بدون خم شدید داخل چاله قرار دهید
• ریشه‌های جانبی را در مسیر طبیعی پخش کنید
• ارتفاع طوقه را با سطح خاک تنظیم کنید
• خاک اصلی محل را اطراف ریشه بریزید
• فضای خالی اطراف ریشه را از بین ببرید
• آبیاری اولیه را انجام دهید
• بعد از نشست خاک، ارتفاع طوقه را دوباره کنترل کنید

چرا دو سال اول برای ریشه نهال گردو حساس است؟

نهال در دو سال اول انرژی زیادی برای توسعه ریشه و ساخت تاج مصرف می‌کند. اگر ریشه در همان ابتدا با کمبود اکسیژن، خشکی، آب‌ماندگی یا خمیدگی شدید روبه‌رو شود، رشد رویشی نیز افت می‌کند. نتیجه ممکن است چند ماه بعد در ظاهر درخت دیده شود، اما ریشه مشکل را از همان روز کاشت آغاز کرده است.

UC IPM نیز تأکید دارد که درختان جوان گردو در سال اول به مدیریت دقیق رطوبت نیاز دارند و تنش آبی در رشد اولیه می‌تواند عملکرد آینده را تحت تأثیر قرار دهد.

به همین دلیل، عمق کاشت نهال گردو را نباید فقط یک موضوع مربوط به روز کاشت بدانیم. ارتفاع نهال نسبت به خاک، نشست بستر، مقدار آبیاری و زهکشی همگی در ماه‌های بعد روی همان تصمیم اولیه اثر می‌گذارند.

اشتباهاتی که بعد از کاشت می‌توانند مشکل عمق را شدیدتر کنند

برخی باغداران روز کاشت را درست انجام می‌دهند، اما در ماه‌های بعد دوباره شرایط را خراب می‌کنند. ریختن خاک اضافه دور تنه یکی از همین اشتباه‌هاست. بعضی افراد برای نگه داشتن آب، خاک را به شکل تپه‌ای دور تنه جمع می‌کنند. این کار اگر طوقه را دفن کند، نتیجه مناسبی ندارد.

آبیاری مستقیم روی تنه نیز انتخاب خوبی نیست. آب باید محدوده ریشه را خیس کند، نه اینکه مرتب با طوقه و پایین تنه تماس داشته باشد. از طرف دیگر، خاک فشرده اطراف تنه نیز فضای هوا را کم می‌کند.

نهالستان حرفه‌ای فقط نهال را تحویل نمی‌دهد؛ اطلاعات مربوط به شیوه انتقال، کاشت و مراقبت اولیه هم برای باغدار ارزش دارد. با دریافت این اطلاعات، احتمال خطا در نخستین فصل رشد کمتر می‌شود.

مشاوره تخصصی برای انتخاب و خرید نهال

برای دریافت خدمات مشاوره‌ای درباره خرید نهال اصلاح شده و نهال‌های شناسنامه‌دار، همچنین آشنایی با روش صحیح کاشت گردو، انتخاب بذر سالم و مناسب و تشخیص نهال باکیفیت، اهمیت زیادی دارد. کارشناسان نهالستان گردو پیوندی کرج می‌توانند با توجه به شرایط اقلیمی منطقه، میزان سرمای زمستان، زمان گلدهی، نوع خاک، فضای کشت و هدف شما از احداث باغ، برای انتخاب بذر یا نهال مناسب راهنمایی لازم را ارائه دهند.

نهالستان گردو پیوندی کرج علاوه بر تخصص در تولید گردو، ارقام مختلف نهال میوه را نیز با هدف تأمین نیاز باغداران و علاقه‌مندان به کشت انواع درختان میوه عرضه می‌کند. برای انتخاب بذر مناسب جهت تولید پایه، یا انتخاب نهال پیوندی برای احداث باغ، توجه به اقلیم، کیفیت بذر یا نهال، زمان کاشت و هدف باغ اهمیت دارد. دریافت مشاوره پیش از کاشت یا سفارش می‌تواند مسیر انتخاب بذر و نهال مناسب را برای باغدار روشن‌تر کند.

جمع‌بندی

در کاشت گردو، عمق مناسب را با ریشه و طوقه تعیین کنید، نه با یک عدد ثابت. اگر ریشه به فضای بیشتری نیاز دارد، چاله را برای ریشه اصلاح کنید؛ اما طوقه را پایین‌تر از سطح طبیعی آن نبرید. خاک پایدار، زهکشی مناسب، آبیاری عمیق و کنترل نشست خاک، چهار عامل مهم برای شروع سالم نهال هستند.

اگر نهال گردو را در چاله ۴۰ سانتی‌متری کاشته‌اید، قبل از هر اقدامی محل طوقه، وضعیت ریشه و سطح نهایی خاک را بررسی کنید. شاید عمق فعلی کاملاً مناسب باشد؛ شاید هم چند سانتی‌متر خاک اضافه، مسیر رشد ریشه را مختل کرده باشد. تشخیص درست در همان سال اول، بسیار ساده‌تر و کم‌هزینه‌تر از اصلاح یک درخت ضعیف در سال‌های بعد است.

 

نویسنده: مهندس نیلوفر محمدی، کارشناس ارشد باغبانی
ویراستار یا تهیه‌کننده محتوا: دکتر سارا تهرانی
بازبینی علمی: تیم مرکز تخصصی نهالستان گردو پیوندی کرج